Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới đặt ra yêu cầu chuyển mạnh từ phát triển dựa vào số lượng sang chú trọng chất lượng, hiệu quả và giá trị gia tăng; lấy văn hóa làm nền tảng, bản sắc và chất lượng trải nghiệm làm lợi thế cạnh tranh.

Với Đắk Lắk, định hướng này mở ra cách tiếp cận mới trong tổ chức không gian và phát triển sản phẩm du lịch.

Nối những miền đất thành một hành trình

Nếu trước đây nhắc đến du lịch Đắk Lắk, du khách thường nghĩ đến cao nguyên bazan, cà phê, voi, cồng chiêng, rừng, hồ và thác, thì nay bức tranh ấy mở rộng về phía Đông với biển đảo, vịnh, làng biển, di sản địa chất... cùng những giá trị văn hóa được hình thành qua quá trình cộng cư lâu đời.

Từ cao nguyên đến biển xanh, Đắk Lắk đang có đa dạng về tài nguyên và điều kiện xây dựng những hành trình với nhiều lớp trải nghiệm. Đây là cơ sở để các điểm đến không chỉ được khai thác riêng lẻ mà từng bước tạo thành những sản phẩm có sức hấp dẫn và thời gian trải nghiệm dài hơn.

Du khách trải nghiệm du lịch vườn sầu riêng và văn hóa cộng đồng tại xã Ea Phê trong Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk 2026.

Ở phía Tây là cà phê gắn với thương hiệu Buôn Ma Thuột; voi cùng những câu chuyện văn hóa của cộng đồng các dân tộc Tây Nguyên; hệ sinh thái rừng, hồ, thác và đa dạng sinh học; đặc biệt là Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên. Ở phía Đông của tỉnh có hệ thống cảnh quan biển, đầm vịnh, di sản địa chất, làng nghề và những giá trị văn hóa của cư dân vùng ven biển. Việc tỉnh hoàn thiện hồ sơ đề cử Làng Lò (phường Hòa Hiệp) tham gia mạng lưới “Làng du lịch tốt nhất thế giới” cho thấy hướng tiếp cận ngày càng chú trọng đến du lịch cộng đồng, nơi người dân trực tiếp tham gia kể câu chuyện về vùng đất, văn hóa và đời sống của mình.

Theo Phó Giám đốc Sở VH-TT&DL Lê Hoàng Phú, sau sáp nhập, từ cao nguyên đến biển, tỉnh có thêm những hệ sinh thái, cảnh quan và giá trị văn hóa bổ trợ cho nhau. Không gian rộng hơn vì thế tạo điều kiện hình thành những hành trình đa dạng, sản phẩm phong phú và những giá trị mới cho điểm đến. Sự đa dạng về tài nguyên, di sản và các giá trị văn hóa tạo điều kiện để tỉnh hình thành nhiều sản phẩm theo hướng khám phá, trải nghiệm, sinh thái, văn hóa, giáo dục và nghiên cứu. Thông điệp “Một hành trình, hai trải nghiệm: Nơi đại ngàn gặp gỡ biển xanh” được định hướng nhằm đa dạng hóa sản phẩm, kéo dài thời gian lưu trú và nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến.

Từ tài nguyên đến những giá trị có chiều sâu

Bàn về giải pháp thúc đẩy phát triển du lịch Đắk Lắk, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam Nguyễn Hồng Hải cho rằng, Đắk Lắk không thiếu tài nguyên, nhưng nhiều tài nguyên chưa được chuyển hóa thành sản phẩm có chiều sâu và sức cạnh tranh tương xứng. Sản phẩm đặc trưng còn thiên về “ăn, chơi”, chưa đi sâu vào trải nghiệm; việc xác định phân khúc thị trường và xây dựng hình ảnh chung cho điểm đến cũng cần được chú trọng hơn. Bài toán đặt ra là chuyển những tài nguyên sẵn có thành sản phẩm có chiều sâu, tạo trải nghiệm khác biệt và đem lại giá trị lớn hơn.

Đó không đơn thuần là biểu diễn cồng chiêng, mà phải đưa du khách đến gần hơn với nhà dài, ghế Kpan, nghi lễ văn hóa, đời sống buôn làng và hành trình trao truyền di sản qua các thế hệ. Khi đó, tiếng chiêng không chỉ là tiết mục biểu diễn mà trở thành một phần của câu chuyện văn hóa.

Du khách thích thú chụp ảnh cùng voi - nét văn hóa đặc trưng trong hành trình du lịch khu vực cao nguyên Đắk Lắk.

Những giá trị địa chất ven biển cũng cần cách kể khác. Gành Đá Đĩa nếu chỉ được khai thác để tham quan, chụp ảnh thì trải nghiệm dễ dừng lại ở khoảnh khắc. Nếu bổ sung câu chuyện địa chất, giáo dục môi trường, khám phá tự nhiên và nghiên cứu khoa học, điểm đến có thể mở ra nhiều lớp trải nghiệm, phù hợp với các nhóm khách khác nhau.

Đây cũng là tinh thần Nghị quyết số 26-NQ/TW đặt ra khi yêu cầu chuyển mạnh từ phát triển dựa vào số lượng sang chất lượng, hiệu quả, bền vững và giá trị gia tăng cao; lấy chất lượng, bản sắc và trải nghiệm khác biệt làm phương thức cạnh tranh chủ đạo. Du lịch được xác định là một hệ sinh thái tổng hợp, gắn với văn hóa, thương mại, dịch vụ, nông nghiệp, công nghiệp văn hóa, kinh tế số và các lĩnh vực khác.

Đặt trong điều kiện của Đắk Lắk, tư duy ấy đòi hỏi mỗi tài nguyên phải được đặt trong một chuỗi giá trị rộng hơn. Khi đó, lợi ích của du lịch được lan tỏa rộng hơn, người dân có thêm sinh kế, nông sản có thêm đầu ra, nghề truyền thống có thêm không gian phát huy, văn hóa có thêm cơ hội hiện diện trong đời sống đương đại, còn doanh nghiệp có thêm dư địa đầu tư vào những sản phẩm có giá trị gia tăng cao.

Từ đại ngàn đến biển xanh, lợi thế của Đắk Lắk không chỉ nằm ở diện tích hay số lượng tài nguyên, mà ở khả năng biến sự đa dạng ấy thành những trải nghiệm có bản sắc. Khi tài nguyên được kể bằng những câu chuyện riêng, sản phẩm được đầu tư chiều sâu và cộng đồng thực sự tham gia vào quá trình phát triển, không gian mới sẽ được chuyển hóa thành giá trị mới. Đó cũng là hành trình mà du lịch Đắk Lắk hướng tới, không đơn thuần mở rộng điểm đến, mà nâng chất lượng trải nghiệm, tạo thêm giá trị cho điểm đến và cộng đồng.

Thúy Hồng