Giữa nhịp sống hiện đại, những lớp truyền dạy đánh chiêng và múa xoang dành cho thanh thiếu niên đang trở thành nơi gặp gỡ của các thế hệ trên hành trình gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc. 

Những lớp học nuôi dưỡng tình yêu di sản
Đầu tháng 7, Nhà thi đấu Thể dục thể thao phường Buôn Ma Thuột rộn ràng tiếng chiêng hòa cùng những bước xoang nhịp nhàng. Những thanh thiếu niên dân tộc thiểu số say sưa tập luyện, mỗi động tác, mỗi nhịp chân đều được các nghệ nhân tận tình chỉnh sửa để hòa quyện cùng tiếng cồng chiêng ngân vang.

Lớp truyền dạy múa xoang do Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công phường Buôn Ma Thuột tổ chức, thu hút 35 thanh thiếu niên đến từ các buôn đồng bào dân tộc tại chỗ tham gia. Đồng hành cùng các em là các nghệ nhân, giảng viên, già làng và buôn trưởng - những người không chỉ hướng dẫn từng động tác, nhịp điệu mà còn truyền lại ý nghĩa của mỗi điệu múa trong đời sống văn hóa cộng đồng.

Nghệ nhân truyền dạy đánh chiêng cho thanh thiếu niên tại lớp học hè.

Dịp hè năm nay, Trung tâm tổ chức ba lớp truyền dạy cho hơn 100 thanh thiếu niên dân tộc thiểu số, gồm hai lớp đánh chiêng kéo dài 30 ngày và một lớp múa xoang trong 15 ngày. Hoạt động nhằm tạo nguồn lực kế cận cho các đội cồng chiêng, đội văn nghệ ở cơ sở, góp phần bảo tồn và phát huy di sản văn hóa truyền thống của đồng bào Tây Nguyên.
Lần đầu học múa xoang một cách bài bản, H’Ni Niê (buôn Đung) cho biết mỗi buổi học đều giúp em hiểu thêm về văn hóa dân tộc mình. Em mong sau khóa học sẽ múa thành thạo để tham gia các hoạt động văn hóa của buôn.
Còn em H’Rim Niê (buôn Dhă Prŏng) chia sẻ trước đây em chỉ được xem múa xoang trong các lễ hội. Đến lớp học, em không chỉ được thực hành mà còn hiểu ý nghĩa của từng động tác. Em hy vọng sau này có thể truyền dạy lại cho các em nhỏ để tiếng chiêng, điệu xoang tiếp tục vang lên trong buôn làng.

Ông Trương Tuấn Khải, Chủ tịch Nghiệp đoàn cơ sở văn nghệ sĩ tỉnh Đắk Lắk, người trực tiếp hướng dẫn lớp học, cho rằng việc truyền dạy cồng chiêng, múa xoang cho thế hệ trẻ không quá khó nếu biết khơi dậy tình yêu văn hóa vốn đã có trong mỗi người con Tây Nguyên. “Đối với người Tây Nguyên, nhịp điệu như đã có sẵn trong mỗi con người. Chúng tôi chỉ cần gợi mở đúng cách thì các em tiếp thu rất nhanh. Điều đáng quý là các em đến lớp với ý thức gìn giữ văn hóa dân tộc. Đặc biệt, các amí và Chi hội Phụ nữ ở các buôn luôn đồng hành, nhắc nhở, động viên các em tham gia đầy đủ. Chính sự chung tay của gia đình và cộng đồng đã góp phần nuôi dưỡng tình yêu, trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với di sản văn hóa của dân tộc mình”, ông Khải chia sẻ.

Tiếp nối mạch nguồn văn hóa
Không chỉ truyền dạy kỹ năng biểu diễn, những lớp học cồng chiêng, múa xoang còn góp phần khơi dậy niềm tự hào về bản sắc văn hóa dân tộc, bồi đắp ý thức gìn giữ di sản trong thế hệ trẻ. Đó cũng là cách các buôn làng chủ động xây dựng lực lượng kế cận cho phong trào văn hóa, văn nghệ ở cơ sở, để không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên tiếp tục hiện diện trong đời sống cộng đồng.
Theo bà Phạm Thị Hải Bình, Phó Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công phường Buôn Ma Thuột, việc duy trì các lớp truyền dạy hằng năm không chỉ tạo sân chơi bổ ích cho thanh thiếu niên trong dịp hè mà còn góp phần bồi đắp tình yêu văn hóa truyền thống, tạo nền tảng để phong trào văn hóa, văn nghệ ở các buôn phát triển bền vững.
Không chỉ riêng phường Buôn Ma Thuột, nhiều năm qua, các địa phương trên địa bàn tỉnh cũng duy trì việc mở các lớp truyền dạy cồng chiêng, múa dân gian ngay tại buôn làng. Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Đắk Lắk đã phối hợp với các địa phương tổ chức nhiều lớp tập huấn, đưa việc truyền dạy trở về đúng không gian văn hóa của buôn - nơi tiếng chiêng, điệu xoang được sinh ra, nuôi dưỡng và lưu truyền qua nhiều thế hệ.
Trên cơ sở Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030, ngành văn hóa, thể thao và du lịch tỉnh đang phối hợp với các địa phương khảo sát, lựa chọn những buôn làng tiêu biểu để phát triển du lịch cộng đồng; đồng thời phục dựng, duy trì các lễ hội truyền thống, đưa hoạt động biểu diễn cồng chiêng, múa dân gian trở thành sản phẩm văn hóa gắn với phát triển du lịch và quảng bá hình ảnh địa phương.

Hà My - Hương Giang