Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị nhấn mạnh yêu cầu khai thác tối đa tiềm năng của dữ liệu, đưa dữ liệu thành tư liệu sản xuất chính và hạ tầng dữ liệu là một trong bốn trụ cột của kỷ nguyên số. Tại tỉnh Đắk Lắk, định hướng này đang được cụ thể hóa mạnh mẽ thông qua việc xây dựng Trung tâm Dữ liệu tỉnh, biến dữ liệu số thành nguồn lực quan trọng phục vụ phát triển kinh tế số, xã hội số và công dân số.

“Trái tim số” cho nền kinh tế dữ liệu

Với định hướng coi dữ liệu là tư liệu sản xuất chính, Trung tâm Dữ liệu tỉnh được xây dựng, quản lý, khai thác và chính thức ra mắt ngày 16/4 vừa qua. Đây được kỳ vọng sẽ trở thành hạ tầng số tập trung, thống nhất để phục vụ kế hoạch xây dựng đô thị thông minh, xây dựng chính quyền điện tử, hướng đến chính quyền số và đẩy mạnh cải cách hành chính tại địa phương.

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh khai trương Trung tâm Dữ liệu tỉnh Đắk Lắk.

Được ví như “trái tim số” của tỉnh, Trung tâm Dữ liệu đóng vai trò là nơi lưu trữ, tích hợp và kết nối nguồn tài nguyên dữ liệu khổng lồ từ mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội. Hệ thống này không chỉ cung cấp không gian vật lý an toàn, tiêu chuẩn cao để bảo mật dữ liệu tập trung, mà còn là nền tảng phần cứng thiết yếu cho các công nghệ hiện đại như điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo và Internet vạn vật (IoT) hoạt động. Đặc biệt, trung tâm bảo đảm tính liên tục của các dịch vụ số như ngân hàng trực tuyến hay thương mại điện tử hoạt động xuyên suốt 24/7, đồng thời cho phép mở rộng linh hoạt năng lực xử lý theo nhu cầu phát triển mà không cần đầu tư lại hạ tầng từ đầu.

Khi đi vào hoạt động, Trung tâm Dữ liệu sẽ thu thập, kết nối thông tin, số liệu từ các hệ thống IoT, cơ sở dữ liệu (CSDL) của các ngành, các cấp một cách liên tục. Trung tâm cũng xây dựng kho dữ liệu, thông tin tổng hợp chung và chi tiết về lĩnh vực chuyên môn của các sở, ngành, địa phương, bảo đảm ứng dụng các công cụ hiện đại để phân tích, dự báo, hỗ trợ lãnh đạo ra quyết định và tạo lập Data Open. Đồng thời, tích hợp các CSDL của tỉnh thông qua một nền tảng chung thống nhất, bảo đảm tích hợp, liên thông với các hệ thống trong và ngoài tỉnh; xây dựng một nền tảng phân tích bảo mật toàn diện, không điểm mù, cho phép triển khai các hệ thống giám sát bảo mật trên diện rộng một cách đơn giản, nhanh chóng và đạt hiệu quả cao. 

Theo Giám đốc Sở KH-CN Bùi Thanh Toàn, việc vận hành Trung tâm Dữ liệu sẽ tạo ra chuyển biến rõ nét, mang tính đột phá trong công tác quản lý, điều hành của chính quyền các cấp. Thay vì dựa trên kinh nghiệm truyền thống là “quản lý theo hồ sơ”, phương thức làm việc của các cơ quan nhà nước sẽ chuyển sang “quản trị dựa trên dữ liệu”. Lãnh đạo có thể ra quyết định dựa trên dữ liệu thời gian thực, giảm phụ thuộc vào báo cáo thủ công, nâng cao tính chính xác và kịp thời. Điều này không chỉ giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm thiểu giấy tờ cho người dân và doanh nghiệp mà còn nâng cao năng lực an ninh mạng.

Hướng đến làm chủ tri thức số

Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Đỗ Hữu Huy nhấn mạnh: “Trung tâm Dữ liệu không chỉ là hạ tầng kỹ thuật. Đây là nền tảng để Đắk Lắk khai thác dữ liệu - tài nguyên quý giá nhất của thế kỷ 21”.

Chủ tịch UBND tỉnh nêu rõ quan điểm: dữ liệu phải được xây dựng theo tiêu chuẩn “đúng, sạch, sống” và phải được chia sẻ để tạo ra giá trị thực sự cho cộng đồng. Nguồn tài nguyên này sẽ giúp ngành nông nghiệp dự báo mùa vụ, tối ưu hóa sản xuất; ngành du lịch xây dựng sản phẩm phù hợp thị hiếu và giúp chính quyền hoạch định chính sách hỗ trợ doanh nghiệp kịp thời. Đây chính là chìa khóa để Đắk Lắk bứt phá vươn lên, hướng tới mục tiêu tăng trưởng GRDP đạt hai con số trong giai đoạn 2026 - 2030 bằng cách chuyển dịch từ phương thức làm việc cũ sang kiến tạo giá trị trên nền tảng hạ tầng số hiện đại.

Lãnh đạo tỉnh tham quan Trung tâm Dữ liệu tỉnh.

Trong tiến trình này, Sở KH-CN đóng vai trò nòng cốt khi được giao chủ trì nhiều nhiệm vụ chiến lược. Việc hoàn thành CSDL cấp tỉnh phải được thực hiện khẩn trương và bảo đảm tất cả các sở, ban ngành cũng như 102 xã, phường phải nghiêm túc kết nối, cập nhật dữ liệu vào hệ thống chung. Mục tiêu cốt lõi là xây dựng kho dữ liệu tổng hợp chung và chi tiết, ứng dụng các công cụ hiện đại để phân tích, dự báo hỗ trợ lãnh đạo ra quyết định, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường tính minh bạch và phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.

Phát triển dữ liệu số tại Đắk Lắk là một cuộc cách mạng về nhận thức và hành động. Với sự chỉ đạo quyết liệt từ lãnh đạo tỉnh và sự chủ động của các ngành, địa phương, tỉnh đang từng bước hướng đến làm chủ tri thức số để rút ngắn khoảng cách phát triển, xây dựng một Đắk Lắk hiện đại, thông minh và giàu mạnh.

Đỗ Lan