Sáng 23/10, Bộ KH&CN phối hợp với Văn phòng Chính phủ tổ chức Hội nghị toàn quốc thúc đẩy liên kết viện nghiên cứu, trường đại học với cộng đồng doanh nghiệp trong nghiên cứu, phát triển khoa học và công nghệ. Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến tại điểm cầu 34 tỉnh, thành phố. Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng chủ trì hội nghị.

Tại điểm cầu UBND tỉnh Đắk Lắk, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thiên Văn cùng lãnh đạo các sở, ngành và các trường đại học trên địa bàn tỉnh tham dự.

Báo cáo tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định nêu thực trạng, những điểm nghẽn và giải pháp thúc đẩy liên kết giữa viện nghiên cứu, trường đại học với doanh nghiệp trong nghiên cứu, phát triển khoa học và công nghệ.

Theo Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu năm 2026 của WIPO, Việt Nam xếp thứ 24 về hợp tác nghiên cứu và phát triển giữa đại học và doanh nghiệp. Đây là chỉ số dựa trên khảo sát ý kiến, cần được xem xét cùng các chỉ tiêu đầu ra để đánh giá hiệu quả hợp tác.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thiên Văn cùng lãnh đạo các sở, ngành và các trường đại học trên địa bàn tỉnh tham dự hội nghị.

Cùng với đó, việc xây dựng tiêu chuẩn quốc gia góp phần kết nối quản lý nhà nước, nghiên cứu và sản xuất. Việt Nam đã công bố 14.630 tiêu chuẩn quốc gia (TCVN), với sự tham gia của viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp. Một số doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng đã trực tiếp chủ trì xây dựng TCVN trong các lĩnh vực mới như vật liệu mới, vật liệu tái chế.

Tuy nhiên, quá trình hợp tác vẫn còn nhiều hạn chế. Nghiên cứu chưa thực sự xuất phát từ nhu cầu ứng dụng, chưa gắn chặt với trách nhiệm tiếp nhận; nguồn lực chưa được kết nối liên tục để hoàn thiện công nghệ và đưa sản phẩm ra thị trường. Bên cạnh đó, tâm lý e ngại trách nhiệm, thiếu đầu mối chuyển giao chuyên nghiệp, năng lực tiếp nhận công nghệ của doanh nghiệp còn hạn chế và cơ chế phân bổ nguồn lực chưa gắn với kết quả hợp tác cũng là những rào cản cần tháo gỡ.

Để khắc phục, Bộ KH&CN đề xuất hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp xuyên suốt từ đề xuất bài toán, nghiên cứu, phát triển công nghệ đến thương mại hóa và phát triển thị trường; thúc đẩy hệ sinh thái hợp tác giữa viện, trường và doanh nghiệp; xây dựng các nhiệm vụ khoa học, công nghệ từ yêu cầu thực tiễn với sự tham gia xuyên suốt của doanh nghiệp. Đồng thời, cần đẩy mạnh thương mại hóa kết quả nghiên cứu, chia sẻ lợi ích và đo lường hiệu quả hợp tác bằng hệ thống chỉ số cụ thể.

Tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Quang Hưng báo cáo về thúc đẩy hệ sinh thái hợp tác trong đào tạo nhân lực trình độ cao, nghiên cứu, phát triển và chuyển giao công nghệ gắn với nhu cầu doanh nghiệp, địa phương.

Đại diện các đơn vị tham dự hội nghị tại điểm cầu UBND tỉnh Đắk Lắk.

Các tham luận của Tập đoàn Viettel, Viện Dầu khí Việt Nam, UBND TP. Hà Nội, UBND TP. Hồ Chí Minh và Đại học Huế tập trung làm rõ thực trạng, điểm nghẽn, giải pháp phát triển công nghệ chiến lược, làm chủ công nghệ, tăng cường liên kết nghiên cứu và thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đánh giá, dù đã xuất hiện nhiều mô hình liên kết hiệu quả giữa viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp, song hoạt động hợp tác vẫn còn hạn chế về quy mô, số lượng. Phó Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, địa phương, viện, trường và doanh nghiệp nâng cao trách nhiệm, quyết tâm đưa Nghị quyết 57 vào thực tiễn. Bộ KH&CN chủ trì đánh giá năng lực các cơ sở nghiên cứu, xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ kết nối hợp tác, rà soát và định hướng nhiệm vụ nghiên cứu phù hợp nhu cầu phát triển. Bộ GD-ĐT thúc đẩy hợp tác giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp, phát triển các trung tâm nghiên cứu, đổi mới sáng tạo; Bộ Tài chính phối hợp tháo gỡ vướng mắc về cơ chế tài chính, kịp thời đề xuất xử lý những quy định chưa phù hợp.

Các bộ, ngành, địa phương cần hình thành Quỹ KH&CN, xác định những bài toán ưu tiên xuất phát từ nhu cầu doanh nghiệp và thực tiễn phát triển, bảo đảm rõ mục tiêu, sản phẩm và nguồn lực, ưu tiên công nghệ chiến lược có khả năng thương mại hóa. Các viện, trường, doanh nghiệp cần chủ động liên kết, phát huy quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm, đẩy mạnh ứng dụng và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu nói đi đôi với làm, lấy hiệu quả thực chất làm thước đo, đưa KH&CN và đổi mới sáng tạo trở thành động lực tăng trưởng nhanh, bền vững, nâng cao năng lực tự chủ quốc gia.

Trung Hiếu