40 năm trước, hàng trăm hộ dân quê lúa Hà Nam (nay thuộc tỉnh Ninh Bình) rời quê hương vào vùng đất Yang Mao (thuộc huyện Krông Bông cũ, nay là xã Yang Mao) xây dựng vùng kinh tế mới theo chủ trương của Đảng và Nhà nước.

Từ những mái nhà tạm giữa rừng sâu, đến nay nơi đây đã hình thành những thôn xóm trù phú, kinh tế ổn định, đời sống người dân ngày càng nâng cao.

Đồi dứa hơn 20 ha của gia đình anh Hùng, chị Hằng thu nhập trên dưới 1 tỷ đồng mỗi năm.

Trong hai năm 1986 và 1987, gần 200 hộ dân quê các xã Nhân Khang, Hòa Hậu, Tiến Thắng, Nhân Hậu, Nhân Tiến…, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam cũ (nay thuộc tỉnh Ninh Bình) vào định cư tại các thôn 1, thôn 2 (thuộc xã Cư Drăm cũ) và thôn Nhân Giang (xã Yang Mao cũ). Những ngày đầu trên vùng đất mới, khó khăn chồng chất. Sản xuất chủ yếu mang tính tự cung tự cấp với các loại cây như ngô, đậu đỗ, lúa rẫy; điện chưa có, nước sinh hoạt khan hiếm, giao thông cách trở.

Ông Đinh Công Thắng, nguyên Bí thư Đảng ủy, nguyên Chủ tịch UBND xã Cư Drăm (cũ) là một trong những hộ vào định cư sớm nhất. Ông nhớ lại: “Những năm đầu gần như không có gì. Nhà dựng tạm bằng tre nứa, lương thực phải chắt chiu từng bữa. Sốt rét xảy ra nghiêm trọng, nhiều người không qua khỏi. Nhưng bà con vẫn động viên nhau bám đất, tin rằng rồi cuộc sống sẽ ổn định”.

Từ xuất phát điểm đầy gian khó ấy, dưới sự lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền địa phương cùng sự nỗ lực vươn lên của người dân, vùng kinh tế mới từng bước ổn định và phát triển. Cùng với sự phát triển kinh tế, hạ tầng nông thôn cũng từng bước được đầu tư đồng bộ. Điện lưới quốc gia phủ khắp các thôn; hầu hết các tuyến đường được bê tông, nhựa hóa; trường học, nhà văn hóa được xây dựng khang trang. Hệ thống chính trị cơ sở ngày càng được củng cố. Nếu như năm 1987 cả ba thôn chỉ có 2 tổ  chức đảng với 17 đảng viên, thì đến nay đã có 3 chi bộ với 59 đảng viên, giữ vai trò hạt nhân lãnh đạo ở xã và địa bàn dân cư.

Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp và dứa xã Cư Dăm (nay là xã Yang Mao).

Trên lĩnh vực sản xuất, cơ cấu cây trồng đã có bước chuyển biến mạnh mẽ. Từ những nương ngô, rẫy sắn ban đầu, bà con đã mạnh dạn phát triển các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao như cà phê, hồ tiêu, sầu riêng, ca cao, nhãn, dứa đồi, chuối tiêu hồng… với tổng diện tích 1.793 ha.

Nhiều mô hình sản xuất cho thu nhập hàng trăm triệu đến hàng tỷ đồng mỗi năm. Điển hình như gia đình anh Trần Văn Thắm (thôn 2) thu nhập hàng tỷ đồng từ dứa đồi, keo và cà phê; gia đình chị Trần Thị Hằng (thôn 1) thu nhập khoảng 1 tỷ đồng mỗi năm từ hơn 20 ha dứa đồi; gia đình anh Đinh Văn Long, gia đình anh Trần Đức Tâm (thôn Nhân Giang) thu nhập trên 500 triệu đồng từ cà phê, sầu riêng, mắc ca, chuối tiêu hồng; gia đình ông Trần Duy Tư (thôn 1) thu nhập gần 1 tỷ đồng từ vườn sầu riêng, cà phê và dứa đồi. Hiện nay tại ba thôn không còn nhà tạm; nhiều gia đình xây dựng nhà kiên cố trị giá hàng tỷ đồng, mua sắm ô tô, máy móc phục vụ sản xuất và vận chuyển nông sản.

Tùng Lâm