Nhằm khẳng định uy tín và nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm địa phương, Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Đắk Lắk đang tích cực hướng dẫn các doanh nghiệp (DN) đăng ký tham gia Giải thưởng Chất lượng Quốc gia (GTCLQG) năm 2026. Đây là giải thưởng cao quý do Thủ tướng Chính phủ tặng cho các tổ chức, DN có thành tích xuất sắc trong việc nâng cao chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Giải thưởng uy tín

Tháng 8/1995, tại Hội nghị chất lượng Việt Nam lần thứ nhất (Hà Nội), Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường (nay là Bộ KH&CN) đã thông báo về việc thiết lập một giải thưởng trong lĩnh vực chất lượng: Giải thưởng Chất lượng Việt Nam. Giải thưởng chính thức triển khai từ năm 1996.

Giải thưởng được thiết lập, vận hành dựa trên việc chấp nhận mô hình và các tiêu chí của Giải thưởng Chất lượng Quốc gia Hoa Kỳ (Malcolm Baldrige National Quality Award - MBNQA). Đây là mô hình quản trị chất lượng mang tính chuẩn mực quốc tế, được áp dụng rộng rãi tại nhiều quốc gia tiên tiến nhằm đánh giá toàn diện năng lực quản lý, điều hành và hiệu quả hoạt động của DN.

Sản phẩm của Công ty Cổ phần ASTA HEALTHCARE USA (phường Hòa Hiệp) giới thiệu tại Hội chợ triển lãm, trưng bày sản phẩm công nghiệp, thương mại tổ chức ở phường Tuy Hòa.

Năm 2000, Việt Nam trở thành thành viên chính thức của Tổ chức Chất lượng châu Á - Thái Bình Dương (APQO), Giải thưởng được thừa nhận nằm trong hệ thống Giải thưởng Chất lượng Quốc tế châu Á - Thái Bình Dương (Global Performance Excellence Award - GPEA) do APQO thiết lập.

Năm 2009, theo quy định của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, giải thưởng được nâng cấp toàn diện và đổi tên thành Giải thưởng Chất lượng Quốc gia. Giải thưởng được xét tặng hằng năm nhằm tôn vinh các tổ chức, DN có thành tích xuất sắc trong hoạt động nâng cao năng suất, chất lượng; cơ quan chủ trì triển khai thực hiện là Tổng cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng (nay là Ủy ban Tiêu chuẩn đo lường chất lượng quốc gia).

Mục tiêu của GTCLQG là khuyến khích các DN Việt Nam xây dựng và áp dụng các hệ thống quản lý, mô hình, công cụ cải tiến năng suất - chất lượng, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Gần 30 năm hình thành, phát triển, GTCLQG đã thu hút được sự quan tâm đặc biệt và tạo được uy tín đối với các DN, cơ quan quản lý cũng như người tiêu dùng; tôn vinh xứng đáng những DN đạt thành tích xuất sắc trong việc nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ, năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động, hội nhập với nền kinh tế khu vực và thế giới.

GTCLQG giúp nâng cao nhận thức của lãnh đạo cao nhất và DN nói chung về vai trò của quản lý chất lượng trong việc nâng cao năng suất, khả năng cạnh tranh của DN; giúp DN hoàn thiện chiến lược hoạt động; áp dụng mô hình giải thưởng chất lượng gắn liền với hoạt động tự đánh giá và phương pháp so sánh đối chứng.

Triển khai theo quy định mới

Theo quy định tại Nghị định số 37/2026/NĐ-CP và Thông tư số 03/2026/TT-BKHCN, GTCLQG là hình thức tôn vinh cấp quốc gia do Thủ tướng Chính phủ trao tặng cho các sản phẩm, hàng hóa tiêu biểu của tổ chức, doanh nghiệp có thành tích xuất sắc trong việc nâng cao chất lượng sản phẩm, hàng hóa, năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động.

Năm 2026 là năm đầu triển khai hoạt động GTCLQG theo quy định mới tại Thông tư số 03/2026/TT-BKHCN (thay thế Thông tư 27/2019/TT-BKHCN). Điểm mới của GTCLQG hiện nay là phương pháp đánh giá toàn diện, kết hợp giữa chất lượng, mức độ tin cậy, tính vượt trội hoặc tính độc đáo của sản phẩm, hàng hóa với hiệu lực và hiệu quả của mô hình quản trị DN. Thang điểm đánh giá tối đa là 1.000 điểm, trong đó nhóm tiêu chí về sản phẩm, hàng hóa chiếm 250 điểm; nhóm tiêu chí về mô hình quản trị chiếm 750 điểm.

Nguồn: Giải thưởng Chất lượng Quốc gia

Nhằm triển khai hiệu quả các quy định mới của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa và các văn bản hướng dẫn thi hành, ngày 26/5/2026 Bộ KH&CN đã ban hành Kế hoạch hoạt động GTCLQG năm 2026. Đây là cơ sở để tổ chức đồng bộ các hoạt động tuyên truyền, đào tạo, hướng dẫn, đánh giá và xét tặng Giải thưởng đối với các sản phẩm, hàng hóa tiêu biểu trên phạm vi cả nước.

Theo Kế hoạch năm 2026, các hoạt động trọng tâm sẽ được triển khai từ tháng 5 - 12/2026, thời gian tiếp nhận hồ sơ đăng ký tham dự GTCLQG từ ngày 1/6/2026.

Các giải thưởng danh giá

Đắk Lắk có nhiều DN hoạt động với quy mô lớn; tỉnh cũng có rất nhiều sản phẩm, hàng hóa đặc trưng, tiềm năng, mang lại giá trị kinh tế cao. Với mong muốn sản phẩm, hàng hóa của tỉnh tiếp tục được vinh danh ở những giải thưởng danh giá, uy tín trong nước và vươn tầm quốc tế, Sở KH&CN Đắk Lắk khuyến khích các tổ chức, DN tham gia GTCLQG năm nay.

Theo Sở KH&CN Đắk Lắk, triển khai Thông tư số 03/2026/TT-BKHCN của Bộ KH&CN quy định chi tiết thi hành một số điều Nghị định số 37/2026/NĐ-CP của Chính phủ về GTCLQG có hiệu lực kể từ ngày 29/3/2026, GTCLQG gồm 2 loại: Giải Vàng chất lượng quốc gia (Vietnam Excellence) và Giải Bạc chất lượng quốc gia (Vietnam Best Quality). Giải Vàng chất lượng quốc gia được tặng cho các sản phẩm, hàng hóa xuất sắc nhất trong ngành, lĩnh vực đăng ký tham dự hằng năm và đạt tối thiểu từ 800 điểm trở lên. Giải Bạc chất lượng quốc gia được tặng cho sản phẩm, hàng hóa đạt từ 600 điểm trở lên.

Đối tượng tham gia giải thưởng là các tổ chức, DN có sản phẩm, hàng hóa. Các tổ chức, DN đạt giải sẽ được nhận cúp, giấy chứng nhận danh hiệu và các hình thức khen thưởng khác theo quy định.

Các tổ chức, DN tham gia Giải phải đảm bảo các điều kiện: Được thành lập hợp pháp, đã hoạt động liên tục tại Việt Nam tối thiểu 36 tháng tính đến thời điểm đăng ký tham dự; sản phẩm, hàng hóa đăng ký tham dự GTCLQG phải được cung ứng ra thị trường tối thiểu 12 tháng tính đến thời điểm đăng ký tham gia; chấp hành các quy định của pháp luật Việt Nam liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh của tổ chức, DN (không hạn chế số lần và thời gian tham dự của tổ chức, DN đã đạt Giải Bạc chất lượng quốc gia; tổ chức, doanh nghiệp đã đạt Giải Vàng chất lượng quốc gia, sau hai năm được tiếp tục tham dự lại).

Hồ sơ đăng ký tham dự GTCLQG gồm: Đăng ký tham dự GTCLQG (theo mẫu tại Phụ lục II Thông tư số 03/2026/TT-BKHCN); báo cáo tham dự GTCLQG (theo mẫu tại Phụ lục III Thông tư số 03/2026/TT-BKHCN); tài liệu chứng minh về việc áp dụng hệ thống quản lý; tài liệu chứng minh về chất lượng, mức độ tin cậy, sự vượt trội hoặc tính độc đáo của sản phẩm, hàng hóa.

Khang Anh