Đắk Lắk thuộc nhóm địa phương có quy mô đàn đại gia súc lớn nhất khu vực Tây Nguyên nhưng ngành chăn nuôi bò thịt của tỉnh lâu nay vẫn loay hoay trong vòng sản xuất nhỏ lẻ, giá trị gia tăng thấp.

Để phát triển ngành chăn nuôi này, ngành nông nghiệp tỉnh đang tập trung nâng cao chất lượng con giống, đẩy mạnh liên kết để hình thành chuỗi giá trị khép kín.

Cải tạo chất lượng con giống

Tổng đàn bò toàn tỉnh ước đạt 402.510 con, gồm bò nội và bò lai. Trong đó, bò nội chủ yếu là bò vàng địa phương; bò lai gồm các giống lai Sind, Brahman, Brahman thuần, Droughtmaster, Red Angus, BBB (Blanc Bleu Belge), Charolais và một số giống bò cao sản khác.

Sản phẩm bò một nắng của tỉnh được giới thiệu sản phẩm tại các hội chợ thương mại.

Nhìn chung, quy mô chăn nuôi bò trên địa bàn tỉnh chủ yếu theo quy mô nông hộ, chiếm gần 56%, vì vậy chất lượng con giống ảnh hưởng lớn đến hiệu quả. Ông Trương Ngọc Đồng ở thôn Phú Thạnh (xã Tuy An Nam) cho hay, trên thị trường, bê đực thường có giá cao hơn bê cái. Nếu có thể chủ động lựa chọn giới tính bê phù hợp nhu cầu thị trường trong quá trình phối giống thì hiệu quả kinh tế sẽ cao hơn.

Cùng với đó, việc cải tạo đàn bò địa phương có tầm vóc nhỏ, trọng lượng thấp bằng các giống bò lai cao sản, khỏe mạnh, tăng trọng tốt cũng giúp nhiều hộ chăn nuôi nâng cao thu nhập. Gia đình ông Đỗ Văn Mạnh ở xã Sơn Hòa trước đây chủ yếu nuôi bò vàng địa phương nên bò nhỏ con, tăng trọng chậm. Từ khi áp dụng thụ tinh nhân tạo bằng giống bò lai BBB, đàn bò phát triển nhanh hơn, trọng lượng lớn hơn và bán được giá cao hơn. “Tôi vừa bán hai con bê lai được gần 95 triệu đồng, cao hơn khoảng 15 triệu đồng so với giống cũ”, ông Mạnh chia sẻ.

Ông Nguyễn Văn Lâm, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh cho biết, để có đàn bò chất lượng tốt, công tác phối giống cần được quan tâm đúng mức. Tuy nhiên, lĩnh vực này trên địa bàn tỉnh vẫn còn nhiều hạn chế. Nhiều địa phương mới dừng ở mức tập huấn kỹ thuật, chưa thực sự kích thích nhu cầu sử dụng giống chất lượng cao hoặc xây dựng hiệu quả mạng lưới dẫn tinh viên tại cơ sở. Một số cơ sở đã áp dụng kỹ thuật tinh phân ly giới tính giúp tăng tỷ lệ sinh bê đực hoặc bê cái theo nhu cầu. Tuy nhiên, phương pháp này có kỹ thuật phức tạp, chi phí cao hơn phối giống thông thường nên chưa được nhiều hộ áp dụng.

“Thời gian tới, tỉnh sẽ đẩy mạnh cải tạo chất lượng đàn giống, phát triển các giống vật nuôi năng suất cao, hình thành chuỗi chăn nuôi - giết mổ - chế biến khép kín; khuyến khích mô hình chăn nuôi tuần hoàn, giảm phát thải, nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm”, ông Lâm khẳng định.

Thúc đẩy liên kết chuỗi

Toàn tỉnh hiện có 617 hợp tác xã, 227 tổ hợp tác và 937 trang trại tổ chức chăn nuôi bò. Cùng với đó, nhiều doanh nghiệp lớn đã đầu tư vào lĩnh vực chăn nuôi trên địa bàn như Tập đoàn THACO AGRI, Tập đoàn Hùng Nhơn, Tập đoàn Japfa Comfeed Việt Nam… Tỉnh cũng quy hoạch khoảng 7.594 ha đất phục vụ chăn nuôi tập trung đến năm 2030. Đây là những điều kiện thuận lợi để Đắk Lắk phát triển ngành hàng bò thịt theo chuỗi giá trị, ứng dụng công nghệ cao, hướng tới trở thành trung tâm bò thịt chất lượng cao của khu vực Tây Nguyên.

Xã Tuy An Nam là một trong những địa phương có tổng đàn bò lớn của tỉnh với gần 4.900 con, trong đó khoảng 95% là bò lai. Địa phương đã chuyển đổi 80 ha đất lúa kém hiệu quả sang trồng cỏ phục vụ chăn nuôi bò và xác định phát triển bò thịt theo hướng hàng hóa gắn với liên kết chuỗi giá trị.

Trung tâm Khuyến nông tỉnh tham quan mô hình nuôi bò lai cho giá trị kinh tế cao tại xã Tuy An Nam.

Ông Nguyễn Hoài Long, Phó Chủ tịch UBND xã Tuy An Nam cho rằng, muốn nâng cao giá trị ngành hàng này, cần chuyển từ chăn nuôi truyền thống sang sản xuất hàng hóa thông qua việc phát triển các tổ hợp tác làm đầu mối liên kết chuỗi. Hiện địa phương tập trung cải tạo chất lượng đàn bò bằng cách mở rộng ứng dụng thụ tinh nhân tạo với tinh phân ly giới tính, gắn với đào tạo, nâng cao tay nghề cho đội ngũ dẫn tinh viên cơ sở; xây dựng mô hình chăn nuôi bò thịt thâm canh, tuần hoàn.

Theo ông Đinh Văn Đang, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh, chăn nuôi bò thịt không chỉ là sinh kế mà còn là chiến lược phát triển nông nghiệp dài hạn của tỉnh. Do đó, Đắk Lắk cần một cách tiếp cận mới, quyết liệt và đồng bộ hơn để không bỏ lỡ cơ hội chuyển hóa lợi thế thành giá trị kinh tế.

“Giải pháp trọng tâm là gắn kết 4 chủ thể với 4 vai trò cụ thể. Trong đó, ngành khuyến nông giữ vai trò kết nối, dẫn dắt thực hiện cải tạo đàn bò toàn tỉnh. UBND cấp xã tổ chức thực thi chính sách đến từng hộ chăn nuôi, triển khai hỗ trợ và xây dựng mô hình điểm. Ngành chăn nuôi và thú y thực hiện quản lý, tái cấu trúc đàn bò thịt. Còn doanh nghiệp giữ vai trò kết nối thị trường, cung cấp tinh bò đạt chuẩn, đào tạo kỹ thuật và thu mua sản phẩm sau sản xuất…”, ông Đang thông tin.

Minh Duyên