Xác định việc giải quyết đất ở, đất sản xuất cho đồng bào dân tộc thiểu số là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng trong giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Đắk Lắk đang tập trung chỉ đạo các cấp, ngành tháo gỡ khó khăn, khẩn trương đẩy nhanh tiến độ triển khai thực hiện Đề án 104 của Thủ tướng Chính phủ trên địa bàn.

Theo Thông báo số 387/TB-UBND, ngày 14/8/2026 của UBND tỉnh, tổng số hộ có nhu cầu hỗ trợ đất đai trên địa bàn tỉnh là 22.049 hộ tại 82 xã, phường; trong đó, có 12.092 hộ cần hỗ trợ đất nông nghiệp và 9.957 hộ cần hỗ trợ đất ở (bao gồm cả cấp mới và hỗ trợ làm thủ tục).

Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường, từ khi triển khai Đề án 104 đến cuối tháng 10/2026, toàn tỉnh đã thực hiện hỗ trợ đất đai cho 634 hộ, gồm 476 hộ được hỗ trợ đất ở và 158 hộ được hỗ trợ đất nông nghiệp.

Lãnh đạo xã Ea Kar tiến hành bàn giao đất ở tại thực địa cho các hộ dân được cấp đất theo Đề án 104.

Số hộ gia đình còn lại cần tiếp tục được hỗ trợ theo Đề án 104 tính đến thời điểm tháng 10/2026 là 21.681 hộ, gồm 9.682 hộ có nhu cầu về đất ở và 11.999 hộ có nhu cầu về đất nông nghiệp.

Mặc dù Tỉnh ủy và UBND tỉnh đã quan tâm chỉ đạo quyết liệt, nhưng tiến độ thực hiện Đề án 104 vẫn còn chậm, chưa đạt yêu cầu đề ra. Nguyên nhân là do, một số xã còn lúng túng trong việc xác định chính xác đối tượng thụ hưởng, dẫn đến hồ sơ phải làm đi làm lại nhiều lần; quỹ đất sạch để bố trí giao đất mới (đặc biệt là đất nông nghiệp) tại các địa phương rất khan hiếm, hầu hết diện tích thu hồi từ các nông, lâm trường bàn giao đều đã có người sử dụng và cần kinh phí lớn để bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Bên cạnh đó, đội ngũ công chức phụ trách lĩnh vực đất đai tại cấp xã còn mỏng (chỉ có 1 - 2 người/xã), vừa phải bảo đảm nhiệm vụ thường xuyên, vừa chịu áp lực lớn từ công tác bồi thường giải phóng mặt bằng các công trình trọng điểm. Việc phân cấp, phân quyền mạnh mẽ trong giai đoạn sắp xếp bộ máy hành chính khiến nhiều cán bộ cấp xã chưa quen với quy trình thẩm định hồ sơ giao đất, lập dự án đầu tư. Công tác phối hợp giữa UBND cấp xã với chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai trong việc đo đạc, chỉnh lý bản đồ, giải quyết biến động đất đai hoặc xử lý nguồn gốc đất phức tạp đôi khi còn chậm trễ.

Hộ dân tộc thiểu số xã Ea Knốp bốc thăm xác định vị trí đất ở được cấp theo Đề án 104.

Để hoàn thành các mục tiêu của Đề án 104, UBND tỉnh đã chỉ đạo UBND các xã, phường đưa chỉ tiêu thực hiện hỗ trợ đất đai cho đồng bào dân tộc thiểu số vào tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ hằng năm của các tổ chức, cơ quan và cá nhân liên quan; khẩn trương rà soát, xây dựng và hoàn thành phương án hỗ trợ đất đai, đồng thời hoàn thành công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ thuộc diện hỗ trợ thủ tục hành chính trước ngày 30/11/2026.

Đối với quỹ đất nông, lâm nghiệp thu hồi theo Điều 181, Luật Đất đai chưa có phương án phê duyệt nhưng thuận lợi và phù hợp quy hoạch, các địa phương cần rà soát để đưa vào sử dụng ngay nhằm giải quyết cấp bách nhu cầu cho người dân mà không phải chờ lập phương án; chủ động rà soát, lập dự án đầu tư bố trí đất ở, đất sản xuất theo đúng quy định của Luật Đất đai 2024 đối với các trường hợp cần giao đất mới.

UBND tỉnh của chỉ đạo các sở, ngành liên quan tăng cường hỗ trợ địa phương rà soát đúng đối tượng thụ hưởng, phòng ngừa tình trạng tách hộ để trục lợi chính sách; tập trung hỗ trợ công tác đo đạc, chỉnh lý bản đồ địa chính và cập nhật cơ sở dữ liệu đất đai; phối hợp hướng dẫn quy trình lập dự án, cân đối ngân sách địa phương để bố trí nguồn lực, đồng thời lồng ghép giải pháp hỗ trợ nhà ở đồng bộ với tiến độ giao đất cho đồng bào.

Nguyễn Xuân