Nông dân Đắk Lắk đang từng bước tiếp cận môi trường số để quảng bá sản phẩm và chốt đơn hàng. Sự chủ động này không chỉ giải quyết bài toán tiêu thụ, định hình lại tư duy sản xuất kinh doanh mà còn mở ra cơ hội lớn để đưa nông sản địa phương vươn ra thị trường toàn cầu.

Lên mạng bán hàng

Trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ, việc bám trụ vào các kênh phân phối truyền thống không còn là lựa chọn duy nhất và tối ưu. Nhận thức rõ điều này, nhiều nông dân và doanh nghiệp sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh đã chủ động "lên mạng" tìm kiếm khách hàng.

Tại nông trại Aeroco Coffee (phường Ea Kao), những phiên livestream ngay tại xưởng sản xuất đang góp phần đưa cà phê đặc sản tiếp cận khách hàng. Với diện tích canh tác 9 ha được quy hoạch theo mô hình đa tầng sinh học và ứng dụng phương pháp chế biến hiện đại, Aeroco Coffee tạo ra dòng sản phẩm cà phê chất lượng cao, đạt tiêu chuẩn xuất khẩu. Tuy nhiên, để làm chủ thị trường bán lẻ trong nước, đơn vị buộc phải thích nghi với điều kiện mới bằng việc tổ chức livestream bán hàng mỗi ngày hai phiên.

Chị Đặng Thị Hồng Đào (bên phải) cùng thành viên hợp tác xã livestream bán sản phẩm.

Theo ông Lê Đình Tư, đại diện thương hiệu Aeroco Coffee, việc livestream tại nơi sản xuất giúp gia tăng uy tín và niềm tin của khách hàng một cách mạnh mẽ. "Đây là kênh bán hàng thông minh, giải quyết nhanh nhất những băn khoăn của người mua mà nếu gọi qua hotline truyền thống chưa chắc đã truyền tải hết được", ông Tư khẳng định. Để thực hiện bài bản, Aeroco Coffee đã đầu tư không gian, thuê chuyên gia đào tạo kỹ năng cho đội ngũ nhân viên, từ bộ phận pha chế đến nhân viên dẫn tour đều có thể tự tin đứng trước ống kính livestream giới thiệu sản phẩm.

Không chỉ các doanh nghiệp, những nông dân vốn chỉ quen với việc đồng áng, nương rẫy cũng đang từng bước tiếp cận không gian số. Chị Đặng Thị Hồng Đào (phường Phú Yên) là một minh chứng điển hình. Là thành viên liên kết Hợp tác xã Nông nghiệp hệ sinh thái Đắk Lắk, chị Đào tận dụng nguồn chanh dây hữu cơ để chế biến mứt sấy dẻo, nước cốt chanh dây và trà Nghinh Phong. Nhận thức được tầm quan trọng của công nghệ, chị đã tham gia các buổi tập huấn để học cách quay, chụp hình ảnh sản phẩm và tư vấn trực tuyến.

Từ nền tảng mạng xã hội cá nhân như Facebook, Zalo, chị Đào mạnh dạn đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử như 5kmall.vn và well365.global… thông qua các hợp đồng liên kết. Khách hàng theo đó cũng mở rộng hơn, không chỉ là khách hàng trong nước mà có cả khách quốc tế. Sự chuyển hướng này đã giúp tiêu thụ sản phẩm tăng lên 50%. "Tôi đang hoàn tất thủ tục đăng ký sản phẩm OCOP và dự định xây dựng fanpage riêng, mở rộng kinh doanh trên TikTok, YouTube", chị Đào chia sẻ về lộ trình sắp tới.

Định hình tư duy số

Thực tế cho thấy, việc đưa nông sản lên sàn thương mại điện tử mang lại hiệu quả cao nhưng vẫn là một hành trình đầy thách thức, đòi hỏi sự đồng hành chặt chẽ từ các cơ quan quản lý và hội đoàn thể.

Tại phường Phú Yên, trong tổng số 3.526 hội viên nông dân, hiện chỉ có khoảng 882 người (chiếm 25%) ứng dụng công nghệ số trong quảng bá, kinh doanh. Rào cản lớn nhất của nông dân chính là thiếu kỹ năng xây dựng nội dung, livestream, tiếp cận khách hàng và xử lý đơn hàng trực tuyến.

Nhân viên của Aeroco Coffee tự tin giới thiệu sản phẩm trên phiên livestream.

Bà Nguyễn Thị Thùy Vân, Chủ tịch Hội Nông dân phường Phú Yên cho biết: Để từng bước khắc phục những hạn chế này, Hội Nông dân phường đã tổ chức 2 lớp tập huấn kiến thức, kỹ năng số cho 400 lượt hội viên; 1 lớp hướng dẫn livestream bán hàng, xây dựng hình ảnh số, quảng bá sản phẩm OCOP và sản phẩm đặc trưng với 100 hội viên tham gia. Hội cũng tổ chức 1 phiên livestream giới thiệu, quảng bá và kết nối tiêu thụ nông sản. Các hoạt động được triển khai theo hướng thực hành, cầm tay chỉ việc, giúp hội viên từng bước làm quen với môi trường số.

Cùng với đó, Hội Nông dân tỉnh cũng đã chủ động triển khai các chương trình tập huấn sát với thực tiễn. Mới đây, 450 học viên gồm cán bộ chi hội trưởng và nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi đã được tham gia khóa huấn luyện "Nông dân số - Đưa nông sản Đắk Lắk lên sàn thương mại điện tử".

Bà H Giang Niê, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh nhấn mạnh: Chuyển đổi số đang thay đổi toàn diện phương thức sản xuất và tiêu thụ. Để nông sản vươn xa, phải chuyển từ tư duy “sản xuất những gì mình có” sang “sản xuất những gì thị trường cần”. Người nông dân không chỉ cần năng suất mà phải chú trọng xây dựng thương hiệu và gia tăng giá trị sản phẩm ngay từ lúc canh tác.

Đồng hành cùng quá trình định hình tư duy này, bà Lương Thị Thúy Anh, Giám đốc Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo tỉnh Đắk Lắk (DIHUB) cho rằng: Chuyển đổi số không nhất thiết phải bắt đầu bằng những công nghệ phức tạp hay nguồn kinh phí lớn. Người nông dân hoàn toàn có thể tận dụng chiếc điện thoại thông minh để ghi nhật ký sản xuất số, làm tem truy xuất nguồn gốc QR và quay các video ngắn theo công thức "Cảnh - Chuyện - Chốt" để đăng tải lên TikTok, Zalo, Facebook. "Nông dân không chỉ giỏi làm ra sản phẩm mà phải giỏi đưa sản phẩm ra thị trường; không chỉ biết sử dụng công nghệ mà phải biết biến công nghệ thành giá trị kinh tế", bà Thúy Anh chia sẻ.

Tuy nhiên, thị trường số là môi trường vô hình, nơi người tiêu dùng ở xa quyết định chi tiền mua hàng chủ yếu dựa vào niềm tin. Do đó, nền tảng cốt lõi để nông dân Đắk Lắk bám trụ và phát triển bền vững chính là duy trì sự chân thật, vì vậy cần đưa quy trình canh tác tử tế lên mạng và giữ được sự tin tưởng của khách hàng. Cùng với đó, việc nâng cao cảnh giác, bảo mật thông tin cá nhân và tài khoản trên không gian mạng cũng là yếu tố sống còn để bảo vệ thành quả lao động.

Minh Thuận - Minh Duyên