Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính (TTHC), điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường đang được Quốc hội thảo luận tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất với tinh thần đột phá: chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và cắt giảm TTHC.

Đối với địa phương có thế mạnh về nông nghiệp như Đắk Lắk, những quyết sách này kỳ vọng sẽ tạo động lực mới, tháo gỡ điểm nghẽn, mở rộng thị trường và nâng cao sức cạnh tranh cho các mặt hàng nông sản chủ lực.

Cần tiếp tục tinh giản thủ tục

Với hơn 392.000 ha cây lâu năm như: cà phê, sầu riêng, hồ tiêu, cây ăn quả cùng các mô hình chăn nuôi, thủy sản phát triển ổn định, tỉnh Đắk Lắk đang nỗ lực chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”, lấy chất lượng, chuỗi giá trị và chuyển đổi số làm đòn bẩy gia tăng giá trị.

Công tác cải cách hành chính (CCHC) trong lĩnh vực nông nghiệp tiếp tục chuyển biến tích cực. Trong 7 tháng đầu năm 2026, ngành nông nghiệp tỉnh tiếp nhận gần 267.600 hồ sơ; trong đó đã giải quyết hơn 250.800 hồ sơ; đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa 116 TTHC, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục nội bộ để phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn. Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đặng Thị Thủy cho biết, Sở đã chủ động ban hành các quy trình nội bộ nhằm rút ngắn tối đa thời gian giải quyết, từ 10 - 20 ngày xuống còn 3 - 10 ngày cho một thủ tục. Quy trình được tinh gọn, minh bạch, hoàn toàn không phát sinh chi phí. Người dân chỉ cần thực hiện hồ sơ theo mẫu, nộp qua Cổng Dịch vụ công trực tuyến.

Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Nguyễn Thị Thu Nguyệt phát biểu thảo luận tại hội trường. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Tuy nhiên, trong thực tiễn sản xuất, lưu thông hàng hóa, nông dân và các hợp tác xã vẫn còn gặp không ít khó khăn về quy trình, thủ tục kiểm tra chuyên ngành cùng các điều kiện kinh doanh. Ông Nguyễn Văn Châu (thôn 1, xã Ea Ktur) bày tỏ: Bà con nông dân rất mong Nhà nước tiếp tục hoàn thiện cơ chế, tinh giản tối đa các giấy phép con. Cùng với đó, tạo điều kiện thuận lợi cấp mã số vùng trồng dù quy mô diện tích hay sản lượng của từng hộ nhiều hay ít, cơ quan chức năng cần nghiên cứu phương án linh hoạt, phù hợp để mỗi hộ sản xuất đều có thể tiếp cận và được cấp mã số vùng trồng, qua đó yên tâm đầu tư, nâng cao giá trị nông sản...

Chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”

Tiếp thu những đòi hỏi bức thiết từ thực tiễn, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến TTHC, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường đã cụ thể hóa cuộc cải cách thể chế sâu rộng. Trọng tâm của dự thảo luật là kiên quyết bãi bỏ các quy định không còn phù hợp, giảm thiểu chi phí tuân thủ và chuyển mạnh phương thức quản lý sang hậu kiểm dựa trên tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và dữ liệu số.

Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Nguyễn Thị Thu Nguyệt đánh giá: Dự thảo luật lần này thể hiện bước chuyển biến căn bản trong CCHC khi đề xuất cắt giảm 40 thủ tục, đơn giản hóa 12 thủ tục và bãi bỏ 40 điều kiện kinh doanh. Đây là cải cách có ý nghĩa lớn nhằm kiến tạo môi trường phục vụ tốt nhất cho người dân và cộng đồng doanh nghiệp (DN). Điểm cốt lõi là việc chuyển từ tư duy “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”. DN sẽ chủ động tự công bố và chịu trách nhiệm trước pháp luật về chất lượng sản phẩm, thông tin cung cấp; trong khi người tiêu dùng có quyền lựa chọn các sản phẩm phù hợp dựa trên sự minh bạch của thị trường.

Sầu riêng xã Ea Ktur vào vụ thu hoạch.

Bên cạnh cải cách thủ tục, dự thảo luật cũng tạo hành lang pháp lý thông thoáng thông qua việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương, đặc biệt là thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp tỉnh. Việc trao quyền gắn liền với địa bàn giúp xử lý các vấn đề phát sinh kịp thời, sát với thực tiễn sản xuất tại cơ sở.

Phân tích về cơ hội và yêu cầu đặt ra cho tỉnh Đắk Lắk, đại biểu Nguyễn Thị Thu Nguyệt cho biết thêm: Việc giảm chi phí và thời gian thực hiện thủ tục sẽ giúp cho nông sản của tỉnh có điều kiện từng bước nâng cao chất lượng, năng lực cạnh tranh, khẳng định vị thế trên thị trường. Việc phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho địa phương, nhất là thẩm quyền của Chủ tịch UBND tỉnh giúp tháo gỡ trực tiếp và giải quyết nhanh chóng những vấn đề ngay chính tại địa phương mình.

Tuy nhiên, trao quyền luôn đi liền với trách nhiệm lớn. Để thực thi hiệu quả nhiệm vụ được giao, đòi hỏi địa phương phải xây dựng đội ngũ cán bộ đủ năng lực, phẩm chất, đồng thời thiết lập cơ chế giám sát chặt chẽ và bố trí nguồn lực tương xứng, bảo đảm việc điều hành thông suốt, thúc đẩy sản xuất và kinh doanh nông sản phát triển bền vững…

Lan Anh