Chiến tranh đã đi qua nhưng nỗi khắc khoải tìm kiếm người thân vẫn đau đáu trong hàng vạn gia đình Việt Nam. Cùng với "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" được triển khai trên toàn quốc, những "mã gen" không chỉ là chìa khóa khoa học xác định danh tính liệt sĩ, mà còn là sợi dây nối liền quá khứ - hiện tại, thắp lên hy vọng đưa các anh về với gia đình.

Đứng trước những hàng bia mộ trầm mặc mang dòng chữ nhói lòng “Liệt sĩ chưa xác định được thông tin”, tôi lại xúc động nghẹn ngào khi nhớ về người ông của mình - liệt sĩ Trần Bá Linh. Sinh ra trong gia đình giàu truyền thống cách mạng giữa miền quê Hà Tĩnh, ông gác lại tình riêng và những hoài bão tuổi trẻ, xung phong nhập ngũ tham gia kháng chiến chống thực dân Pháp.

Bằng Tổ quốc ghi công Liệt sĩ Trần Bá Linh

Kể từ ngày ông lên đường, gia đình mất hoàn toàn liên lạc với ông. Nơi quê nhà, cha mẹ già, người vợ trẻ trông ngóng một cánh thư mang theo tin bình an của ông nhưng đáp lại chỉ là sự im lặng đến nao lòng. Đến năm 1959, đơn vị gửi giấy báo tử của ông về tận tay gia đình. Nỗi đau càng sâu thêm khi không có thông tin nào về phần mộ của ông. Trải qua thời gian dài kiếm tìm, gia đình chỉ chắp vá được những manh mối ít ỏi. Ông là lính pháo binh tham gia nhiều trận chiến ở Nghệ An, Thanh Hóa, Ninh Bình. Năm 1954, trên đường tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ, ông và đồng đội bị phục kích tại làng An Cư và An Thái. Rạng sáng ngày 10/3/1954, sau những giờ phút chiến đấu kiên cường, ông đã anh dũng hy sinh tại chiến trường An Thái (Hà Đông) khi vừa tròn 24 tuổi.

Suốt hơn 70 năm qua, gia đình tôi vẫn chưa có tin tức về nơi ông yên nghỉ. Bao năm qua, những người thân vẫn không ngừng tìm kiếm, trông ngóng một manh mối dù là nhỏ nhất với ước nguyện lớn lao là được đón ông trở về với quê hương.

Thế hệ trẻ thắp nến tri ân các anh hùng liệt sĩ. Ảnh: Vân Anh

Tháng Bảy về, cả dân tộc lại nghiêng mình trong những ngày tri ân thiêng liêng. Năm nay, tháng Bảy hối hả, cấp bách hơn với "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ". Đây không đơn thuần là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước mà còn là mệnh lệnh từ trái tim của những người đang được sống trong hòa bình cũng như thắp lên tia hy vọng cho những thân nhân liệt sĩ chưa tìm thấy hài cốt. Việc ứng dụng công nghệ giám định ADN tiên tiến để xây dựng ngân hàng gen đang thắp lên hy vọng lớn nhất từ trước đến nay để tìm được danh tính các liệt sĩ.

Khi thông tin về chiến dịch "500 ngày đêm" được công bố rộng rãi, gia đình tôi cũng như hàng vạn thân nhân liệt sĩ khác trên khắp cả nước vỡ òa trong những xúc cảm đan xen. Đó là sự rưng rưng nghẹn ngào khi thấy Đảng, Nhà nước và quân đội chưa bao giờ từ bỏ nỗ lực tìm kiếm các liệt sĩ; là hy vọng mãnh liệt lại bùng lên sau bao năm ngóng đợi.  Hơn 70 năm qua, tâm nguyện đau đáu và lớn lao nhất của gia đình tôi là được đón ông về an nghỉ tại quê nhà, được tự tay thắp nén nhang lên ngôi mộ có khắc trọn vẹn họ tên: Liệt sĩ Trần Bá Linh.

Bà Trần Thị Tám (em gái liệt sĩ Trần Bá Linh) tham gia lấy mẫu ADN thân nhân liệt sĩ.

Ngày đăng ký lấy mẫu gen, trong lòng chúng tôi trào dâng xúc cảm thiêng liêng, hồi hộp khó tả. Khi từng giọt máu được lấy đi, chúng tôi càng thấm thía sâu sắc rằng, giọt máu này không chỉ đơn thuần mang mã gen sinh học. Nó đang gánh vác một sứ mệnh vượt thời gian, mang theo tiếng gọi của huyết thống để trở thành chiếc "la bàn" xuyên qua lớp bụi mờ của thời gian; là cầu nối để chúng tôi tìm được người thân của mình và những phân tích từ công nghệ ADN sẽ đưa ông trở về.

Đứng trước đài tưởng niệm nghi ngút khói nhang của những ngày tháng Bảy thiêng liêng, thế hệ trẻ chúng tôi nhận thức sâu sắc rằng bầu trời hòa bình hôm nay đã được đánh đổi bằng máu xương và thanh xuân của những người đi trước. Thế hệ chúng tôi hôm nay tự nhủ với lòng mình về trách nhiệm sống, cống hiến và kiến thiết xây dựng đất nước.

Hải Yến