Không chỉ tiếp nhận sinh viên thực tập, nhiều doanh nghiệp đang tham gia vào quá trình đào tạo nhân lực. Từ góp ý xây dựng chương trình, định chuẩn đầu ra đến tạo môi trường thực hành và tuyển dụng, sự đồng hành của doanh nghiệp đang giúp nhà trường rút ngắn khoảng cách giữa giảng đường và thị trường lao động.

Học từ môi trường thực tế

Sự gắn kết giữa nhà trường và doanh nghiệp tại Đắk Lắk đang chuyển từ những thỏa thuận hợp tác sang các hoạt động cụ thể. Doanh nghiệp không chỉ là nơi tiếp nhận sinh viên sau khi tốt nghiệp mà từng bước tham gia vào quá trình đào tạo ngay từ đầu.

Ở nhiều cơ sở giáo dục, doanh nghiệp được tham vấn về nhu cầu nhân lực, góp ý xây dựng chương trình, chuẩn đầu ra và các học phần phù hợp với yêu cầu thực tế. Những ngành, nghề thị trường đang cần cũng trở thành cơ sở để nhà trường điều chỉnh nội dung, phương pháp đào tạo theo hướng tăng thực hành, chú trọng kỹ năng nghề và khả năng thích ứng với công việc.

Bà Hoàng Thị Thanh Thủy, Giám đốc Công ty TNHH Tư vấn Thuế SAF cho biết, hằng năm, công ty tiếp nhận khoảng 100 sinh viên từ Trường Đại học Tây Nguyên, Trường Cao đẳng Buôn Ma Thuột, Trường Cao đẳng Công Thương Việt Nam và một số cơ sở đào tạo khác đến kiến tập, thực tập. Qua đó, sinh viên có điều kiện chuyển hóa kiến thức lý thuyết thành kỹ năng nghiệp vụ về kế toán, thuế, nhân sự và pháp lý doanh nghiệp.

Hội Doanh nhân trẻ tỉnh Đắk Lắk ký kết hợp tác với Trường Đại học Đông Á về hỗ trợ sinh viên thực tập. Ảnh: K. Lê

Theo bà Thủy, quá trình thực hành trong môi trường chuyên nghiệp giúp sinh viên rèn luyện tác phong làm việc, nâng cao năng lực chuyên môn và tự tin hơn khi gia nhập thị trường lao động. Những sinh viên đáp ứng yêu cầu còn có cơ hội được công ty tuyển dụng sau thực tập.

Tại các nhà máy, trang trại ứng dụng công nghệ cao hay văn phòng doanh nghiệp, sinh viên được làm quen với thiết bị, quy trình, kỹ thuật, tác phong và kỷ luật lao động. Đây là những trải nghiệm khó có thể thay thế hoàn toàn bằng việc học lý thuyết.

Em Lồ Seo Mông, lớp 51T Điện công nghiệp, Trường Cao đẳng Đắk Lắk chia sẻ: “Qua 2 năm học, em được thực hành thường xuyên tại xưởng của trường và doanh nghiệp, tiếp cận thiết bị mới, hiện đại, qua đó nâng cao kiến thức, tay nghề. Em hy vọng sau khi tốt nghiệp sẽ tìm được việc làm phù hợp với chuyên môn đã học”.

Từ hợp tác đến đặt hàng

Khi doanh nghiệp tham gia sâu vào đào tạo, mối liên kết giữa nhà trường và thị trường lao động hình thành một chuỗi liền mạch: doanh nghiệp nêu nhu cầu, nhà trường xây dựng chương trình, sinh viên được đào tạo, thực tập, đánh giá năng lực và có cơ hội tuyển dụng.

Thực tế tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Đèo Cả cho thấy hiệu quả của cách làm này. Nhiều năm qua, doanh nghiệp tiếp nhận sinh viên các ngành điện công nghiệp, trắc địa, cơ khí... của Trường Cao đẳng Công Thương miền Trung (MITC) vào làm việc tại các xí nghiệp quản lý vận hành và công trình hạ tầng giao thông của công ty.

Sinh viên Trường Đại học Tây Nguyên tham quan, học tập thực tế mô hình trồng cà phê hữu cơ của Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Vương Thành Công. Ảnh: T.Hiếu

Ông Hồ Đắc Đăng Khoa, Phó Giám đốc Ban Nhân sự Công ty Cổ phần Tập đoàn Đèo Cả cho biết, sinh viên MITC được đào tạo theo hướng thực hành nên không mất nhiều thời gian làm quen với công việc, có thể đáp ứng yêu cầu sản xuất, vận hành tại công ty. Đây cũng là giá trị của quá trình học tập gắn với thực tiễn.

Ông Trần Thiệu Nhã, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Doanh nhân trẻ tỉnh Đắk Lắk, Giám đốc PNJ Chi nhánh Tây Nguyên - Nam Trung Bộ cho rằng, nhà trường, doanh nghiệp và người học phải cùng tham gia kiến tạo năng lực; thiếu một bên thì quá trình đào tạo dễ lệch khỏi thực tiễn. Thời gian qua, sự gắn kết này tại Đắk Lắk có chuyển biến tích cực. Doanh nghiệp không chỉ tiếp nhận sinh viên thực tập mà còn tham gia chia sẻ chuyên đề, góp ý chương trình, tổ chức tham quan thực tế, đặt bài toán cho sinh viên, tuyển dụng tại trường và hỗ trợ hoạt động khởi nghiệp. Các cơ sở đào tạo cũng chủ động hơn trong việc lắng nghe nhu cầu thị trường và mời doanh nhân, nhà quản lý tham gia giảng dạy.

Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh trong bối cảnh cơ cấu kinh tế và nhu cầu nhân lực đang thay đổi. Phó Giám đốc Sở GD-ĐT Lê Thị Kim Oanh cho biết, toàn tỉnh hiện có 8 cơ sở giáo dục đại học, 7 trường cao đẳng, 4 trường trung cấp và 43 cơ sở có hoạt động giáo dục nghề nghiệp, hằng năm tuyển sinh trên 40.000 học viên. Các ngành, nghề đào tạo từng bước đáp ứng nhu cầu nhân lực kỹ thuật của doanh nghiệp, hợp tác xã và các cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn.

Từ chỗ chủ yếu tiếp nhận sinh viên sau đào tạo, doanh nghiệp đang trở thành một phần của quá trình đào tạo. Sự gắn kết này cần tiếp tục được mở rộng để chất lượng đào tạo được kiểm chứng không chỉ bằng kiến thức người học có được mà còn bằng năng lực làm việc, khả năng thích ứng và cơ hội việc làm sau tốt nghiệp.

Khả Lê - Trung Hiếu