Năm vấn đề lớn gồm việc triển khai các luật, nghị quyết mới của Quốc hội; chính sách đối với nhà giáo; kỳ thi và tuyển sinh; văn hóa học đường, giáo dục toàn diện; cùng định hướng quản lý, sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục vừa được Bộ trưởng GD-ĐT Hoàng Minh Sơn làm rõ tại phiên giải trình do Ủy ban Văn hóa và Xã hội tổ chức ngày 20/9 được cho là kịp thời và có ý nghĩa quan trọng, khi nhiều luật, nghị quyết của Quốc hội với những chính sách mới, có tính đột phá về giáo dục và đào tạo vừa được ban hành và đang trong giai đoạn đầu tổ chức thực hiện.

Đây cũng là dịp để đánh giá việc triển khai các chính sách mới; nhận diện những khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp để các quy định của pháp luật được thực hiện đồng bộ, thống nhất, hiệu quả.

Thời gian qua, hệ thống văn bản pháp luật lĩnh vực giáo dục và đào tạo được hoàn thiện đáng kể khi Quốc hội thông qua 4 đạo luật căn bản nhất gồm: Luật Nhà giáo, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục số 123/2025/QH15, Luật Giáo dục đại học số 125/2025/QH15 và Luật Giáo dục nghề nghiệp số 124/2025/QH15. Cùng với đó là 2 nghị quyết với nhiều cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội: Nghị quyết số 248/2025/QH15 và Nghị quyết số 249/2025/QH15. Đây là sự thể chế hóa kịp thời, khá toàn diện nhiều nội dung của Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, thể hiện quyết tâm chính trị rất cao của Đảng, Nhà nước đối với sự nghiệp trồng người.

Ngay sau khi các luật, nghị quyết được thông qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành kế hoạch triển khai thi hành đối với từng luật, nghị quyết, trong đó xác định nhiệm vụ, tiến độ và trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương và cơ sở giáo dục trong tổ chức triển khai thực hiện.

Sự đổi mới của giáo viên, nhà trường sẽ quyết định chất lượng học tập của học sinh.

Tại Đắk Lắk, ngân sách nhà nước năm 2026 dành cho giáo dục khoảng 13.000 tỷ đồng, chiếm khoảng 36% tổng chi thường xuyên của tỉnh để nâng cao cơ sở vật chất; tập trung giải quyết tình trạng thiếu giáo viên cục bộ, nâng cao chất lượng giáo dục đại trà; nâng chất giáo dục vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng biên giới. Ngành giáo dục tập trung nâng cao việc quản lý dữ liệu, hoàn thiện cơ sở dữ liệu ngành và ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý lẫn giảng dạy nhằm hiện đại hóa giáo dục... Điều này cho thấy kết quả bước đầu triển khai thực hiện các luật, nghị quyết của Quốc hội, đưa các chính sách mới trong lĩnh vực giáo dục vào đời sống.

Tại phiên giải trình, một trong những nội dung thu hút sự quan tâm và cũng là vấn đề cử tri, nhân dân, học sinh và phụ huynh chú ý, đó là thi cử công bằng, tuyển sinh ổn định. Bởi trước những tiêu cực, sai phạm nghiêm trọng xảy ra tại một số địa phương vừa qua, làm ảnh hưởng nhất định đến niềm tin của học sinh, phụ huynh và xã hội đối với tính nghiêm minh, khách quan của công tác thi cử.

Giáo dục và đào tạo là sự nghiệp của toàn dân và luôn luôn được sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước và của toàn xã hội. Trong bối cảnh mới, vai trò của giáo dục và đào tạo càng được quan tâm hơn rất nhiều. Đây vừa là động lực, đồng thời đặt ra thách thức nhiều hơn, đòi hỏi ngành giáo dục phải trách nhiệm hơn, quyết tâm hơn và nỗ lực lớn hơn để thích ứng, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước.

Thông điệp về một nền giáo dục thực chất luôn được nhấn mạnh xuyên suốt trong các chỉ đạo của năm học 2026 - 2027. Tuy nhiên, muốn có giáo dục thực chất thì trước hết phải thay đổi cách đánh giá. Việc đánh giá cần được đổi mới ở cả cấp độ học sinh, nhà trường và địa phương; không thể chỉ nhìn vào điểm số, kết quả của một năm học hay của một kỳ thi để đánh giá chất lượng giáo dục. Công bằng trong giáo dục trước hết phải được thể hiện bằng việc mọi học sinh đều có cơ hội tiếp cận giáo dục có chất lượng, học thật, kết quả thật. Vì vậy, cần tiếp tục đầu tư cơ sở vật chất, trường lớp, đồng thời bảo đảm đội ngũ giáo viên cho những địa bàn khó khăn.

Với chủ đề "Đổi mới tư duy, chuyển biến mạnh mẽ, kết quả thực chất", năm học 2026 - 2027, ngành giáo dục cần hướng tới xây dựng những chỉ số phát triển giáo dục phản ánh đúng hơn chất lượng và các điều kiện bảo đảm chất lượng. Trong đó, sự tiến bộ của từng học sinh, chất lượng dạy học, môi trường giáo dục và mức độ hạnh phúc của người học phải được coi trọng. Cả xã hội tin tưởng rằng đội ngũ nhà giáo với tâm huyết, trách nhiệm nghề nghiệp vì sự phát triển chung của ngành giáo dục và sự phát triển, tiến bộ người học sẽ nỗ lực hết mình để chuyển hóa những chính sách, những cơ chế thành kết quả cụ thể, thực chất.

Thúy Hằng