Tình trạng xe không đăng ký kinh doanh vận tải nhưng vẫn chở khách, thu tiền đang đặt ra yêu cầu tăng cường quản lý, xử lý nghiêm, qua đó bảo đảm an toàn giao thông và môi trường kinh doanh vận tải công bằng, minh bạch.

Mới đây, Đội CSGT đường bộ số 2 (thuộc Phòng CSGT, Công an tỉnh Đắk Lắk) phát hiện, xử lý một trường hợp sử dụng xe ô tô không đăng ký kinh doanh vận tải hành khách nhưng lại chở người có thu tiền. Cụ thể, ngày 24/9, trong quá trình tuần tra, kiểm soát trên Quốc lộ 26, tổ công tác phát hiện xe ô tô con biển kiểm soát 89A-687.XX do tài xế N.C.T. (SN 1992, trú xã M’Drắk) điều khiển có dấu hiệu chở khách thu tiền. Qua kiểm tra, xác minh và thu thập các tài liệu liên quan, lực lượng CSGT xác định phương tiện trên không đăng ký kinh doanh vận tải hành khách nhưng người điều khiển vẫn chở người có thu tiền.

Cán bộ Phòng CSGT, Công an tỉnh Đắk Lắk kiểm tra phương tiện lưu thông trên Quốc lộ 26.

Thực tế, xe không đăng ký kinh doanh vận tải nhưng vận chuyển khách có thu tiền có thể hoạt động dưới nhiều hình thức. Có trường hợp sử dụng xe gia đình để nhận chở khách; có trường hợp hoạt động theo hình thức xe “tiện chuyến”, xe ghép hoặc nhận khách thông qua các mối quan hệ, nền tảng kết nối.

Điểm đáng lưu ý là những phương tiện này về hình thức không khác nhiều so với xe cá nhân thông thường. Phương tiện không có dấu hiệu bên ngoài cho thấy đang hoạt động kinh doanh vận tải nên việc nhận diện không đơn giản nếu chỉ quan sát trên đường. Để xác định hành vi vi phạm, lực lượng chức năng phải làm rõ phương thức hoạt động, trong đó có việc người điều khiển có nhận khách, thu tiền, ký hợp đồng hoặc nhận đặt chỗ để chở người hay không.

Theo thông tin từ Cục CSGT, từ giữa tháng 8/2026 đến nay, lực lượng CSGT tại nhiều địa phương trên cả nước đã phát hiện, xử lý hơn 10 trường hợp vi phạm. Số trường hợp được phát hiện cho thấy việc nhận diện, phát hiện, xử lý các trường hợp xe không đăng ký kinh doanh nhưng thực hiện chở khách có thu tiền là rất khó.

Nhằm chấn chỉnh tình trạng trên, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 238/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 15/8/2026, trong đó bổ sung quy định xử phạt hành vi điều khiển xe ô tô không kinh doanh vận tải hành khách nhưng thực hiện chở người có thu tiền hoặc ký hợp đồng, nhận đặt chỗ. Cụ thể, tài xế vi phạm sẽ chịu mức phạt từ 12 - 14 triệu đồng và bị trừ 6 điểm giấy phép lái xe. Quy định mới góp phần làm rõ trách nhiệm của người điều khiển phương tiện khi sử dụng xe cá nhân để vận chuyển hành khách có thu tiền, đồng thời tăng cơ sở pháp lý cho lực lượng chức năng trong quá trình kiểm tra, xử lý vi phạm.

Từ thực tế trên cho thấy, việc quản lý hoạt động vận tải cần đi đôi với nhận diện đúng bản chất của từng trường hợp. Chở người thông thường, cho đi nhờ hay đi chung không thể đánh đồng với hoạt động nhận khách, thu tiền mang tính kinh doanh. Ngược lại, khi đã phát sinh hoạt động kinh doanh vận tải, chủ phương tiện cần thực hiện đầy đủ các điều kiện theo quy định. Do vậy, xử lý nghiêm những trường hợp sử dụng xe cá nhân để chở khách có thu tiền nhưng không đăng ký kinh doanh không chỉ nhằm bảo đảm tính răn đe của pháp luật, mà còn góp phần tạo môi trường cạnh tranh công bằng, minh bạch trong hoạt động vận tải hành khách. Khi các phương tiện cùng tham gia vận chuyển hành khách đều tuân thủ những điều kiện cần thiết, quyền lợi và sự an toàn của người dân cũng được bảo đảm tốt hơn.

Hoàng Tuyết