Sốt mò hay còn gọi là sốt bờ bụi, là một loại sốt phát ban do vi khuẩn Rickettsia gây ra. Ấu trùng mò mang vi khuẩn đốt cắn con người, truyền bệnh qua nước bọt.
Bệnh vẫn thường gặp ở nước ta; tuy nhiên do không để ý đến yếu tố dịch tễ, không tìm và quan sát được vết loét nên chẩn đoán dễ bỏ sót bệnh và không điều trị kịp thời. Vì vậy, nhiều bệnh nhân vào viện muộn và có biến chứng nặng.
Đối tượng dễ mắc bệnh sốt mò bao gồm những người sinh sống gần khu vực ổ dịch, hay đi vào rừng, vào hang, lội sông suối hoặc phát quang cây cối, làm nương rẫy… Bệnh nhân ở độ tuổi nào cũng có nguy cơ nhiễm sốt ve mò, kể cả trẻ em hay người lớn. Người bệnh sốt mò thường có các triệu chứng như: sốt cao liên tục và kéo dài, đau đầu nhiều, da xung huyết, xung huyết kết mạc mắt, có thể có vết loét và có viêm hạch. Vết loét điển hình của sốt mò thường có hình bầu dục, kích thước từ: 0,5 - 2 cm, có vẩy đen hoặc đã bong vẩy tạo thành vết loét có gờ, không tiết dịch. Vết loét thường không đau, không ngứa và khu trú ở những vùng da mềm như: cổ, nách, ngực, bụng, bẹn… nên người bệnh thường không để ý.
Từ đầu năm 2026 đến nay, Khoa Nội (Bệnh viện Đa khoa Thiện Hạnh) đã điều trị thành công cho hơn 50 bệnh nhân sốt mò. Hầu hết các bệnh nhân vào viện khi đã sốt nhiều ngày, người mệt nhiều, trước đó đã tự dùng một số loại thuốc, thậm chí có một số bệnh nhân đã đi khám nhiều nơi với nhiều chẩn đoán khác nhau và được cho dùng nhiều loại thuốc nhưng bệnh vẫn không đỡ mà ngày càng nặng thêm. Lý do là triệu chứng khởi bệnh sốt cao nên bệnh dễ được đoán là sốt xuất huyết Dengue, sốt rét, sốt siêu vi, thương hàn, Rubella, sốt nhiễm trùng chưa rõ tiêu điểm…
Điển hình như bệnh nhân Y.S.N (35 tuổi, ở xã Ea H’leo) nhập viện trong tình trạng sốt kéo dài không rõ nguyên nhân, xuất hiện hạch ở cổ. Trước đó bệnh nhân đi khám ở cơ sở y tế gần nhà, được truyền dịch và dùng kháng sinh nhưng tình trạng bệnh không cải thiện nên người nhà đưa đến Bệnh viện Đa khoa Thiện Hạnh điều trị. Trong quá trình thăm khám, bác sĩ phát hiện một vết đốt nghi do ve mò đốt ở vùng lưng của bệnh nhân, không gây đau. Dựa vào dấu hiệu lâm sàng, yếu tố dịch tễ, đặc điểm của vết đốt, bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị sốt mò và điều trị bằng kháng sinh đặc hiệu. Sau 3 ngày điều trị, tình trạng sốt của bệnh nhân đã được kiểm soát, sức khỏe ổn định.
Bác sĩ CKI Nguyễn Đình Toàn, Trưởng khoa Nội (Bệnh viện Đa khoa Thiện Hạnh) khuyến cáo, người dân khi đi làm ruộng rẫy, đi rừng cần phải mặc quần áo dài tay, đeo tất tay, mang giày cao cổ, gài ống áo, ống quần vào trong tất. Không nằm trên cỏ, không phơi quần áo trên cỏ. Làm nhà ở nơi khô ráo, phát quang bụi rậm, cây cối xung quanh nhà. Khi đi về nên thay đồ ngay và tắm rửa sạch sẽ, không nên mặc lại nhiều lần. Khi xuất hiện sốt không rõ nguyên nhân, nhất là có tiền sử đi rừng, làm việc ở khu vực cây cỏ hoặc phát hiện vết loét bất thường trên da, cần chủ động đến cơ sở y tế.
Sốt mò có thể điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm và sử dụng thuốc phù hợp theo chỉ định của bác sĩ. Ngược lại, việc chủ quan, điều trị muộn có thể làm tăng nguy cơ biến chứng và kéo dài thời gian hồi phục.
Oanh Bùi
