Sáng 27/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, các đại biểu thảo luận tại hội trường về dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi), dự thảo Nghị quyết về việc thi hành Bộ luật Hình sự (sửa đổi). 

Phát biểu mở đầu phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nhấn mạnh, Bộ luật Hình sự (sửa đổi) là một dự án đặc biệt quan trọng, được xác định là một Bộ luật có tính nền tảng, trung tâm của hệ thống pháp luật, ngoài các quy định chi tiết cụ thể còn có các nguyên tắc cơ bản, có giá trị chi phối, định hướng nhiều văn bản khác trong hệ thống pháp luật như Kết luận số 09 của Bộ Chính trị.

Do đó, các đại biểu Quốc hội cần tập trung đóng góp ý kiến vào những nội dung còn có ý kiến khác nhau, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với các đạo luật khác. 

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên thảo luận. Ảnh: quochoi.vn

Tham gia thảo luận, các đại biểu đánh giá cao ban soạn thảo đã chuẩn bị dự thảo công phu, thể hiện tư duy lập pháp hiện đại, cân bằng giữa nghiêm trị tội phạm nguy hiểm với mở rộng chính sách khoan hồng, nhân đạo. 

Về trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại, đại biểu cho rằng cần làm rõ các điều kiện quy kết trách nhiệm từ sự chỉ đạo, điều hành của cá nhân hoặc bộ phận cụ thể. Đồng thời, cần nhất quán nguyên tắc không lấy chức danh thuần túy làm chứng cứ buộc tội mà phải căn cứ vào hành vi, lỗi và vai trò thực tế của người trực tiếp chỉ đạo, thực hiện vi phạm. 

Đối với việc phòng, chống tội phạm công nghệ cao, đại biểu đề nghị xử lý hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng ngay từ khâu chuẩn bị như mua gom tài khoản ngân hàng, sim rác, lập website giả mạo nhằm ngăn chặn thiệt hại từ sớm. Bên cạnh đó, dự thảo cần phân biệt rạch ròi giữa công cụ dùng để phạm tội với hoạt động nghiên cứu, thử nghiệm bảo mật hợp pháp nhằm bảo vệ đội ngũ kỹ sư an ninh mạng. 

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và các đại biểu Quốc hội tham dự phiên thảo luận. Ảnh: quochoi.vn

Liên quan đến quy định về tội phạm trong lĩnh vực tài sản mã hóa, đại biểu kiến nghị cần xác định rõ ràng yếu tố lỗi và hành vi bị cấm, tránh việc quy định quá rộng làm ảnh hưởng đến các tổ chức trung gian thực hiện giao dịch hợp pháp trong giai đoạn đang thí điểm. Với biện pháp giám sát điện tử trong thi hành án hình sự, đại biểu đề xuất cần cân nhắc kỹ lưỡng về điều kiện hạ tầng, kinh phí, nhân lực và bảo đảm quyền riêng tư trước khi đưa vào áp dụng. 

Các đại biểu cũng bày tỏ sự đồng tình cao với chính sách khoan hồng đối với người tự nguyện nhận tội và chấp nhận hình phạt. Đây được xem là bước đột phá, thể hiện tính nhân văn sâu sắc của nền tư pháp hiện đại. Chính sách này giúp rút ngắn thời gian xử lý, tiết kiệm nguồn lực tố tụng và khuyến khích người phạm tội tích cực bồi thường, khắc phục hậu quả để hàn gắn các quan hệ xã hội bị xâm phạm. Tuy nhiên, việc nhận tội phải dựa trên tinh thần hoàn toàn tự nguyện, phù hợp với chứng cứ khách quan chứ không thay thế nghĩa vụ chứng minh tội phạm của cơ quan tiến hành tố tụng. 

Cũng trong phiên làm việc, các đại biểu thảo luận dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi). Bộ trưởng Bộ Công an đã phát biểu giải trình, tiếp thu và làm rõ một số nội dung được các đại biểu Quốc hội quan tâm thảo luận.

Lan Anh (tổng hợp)