Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, sáng nay (18/10), Quốc hội nghe báo cáo về các dự án luật, nghị quyết thuộc lĩnh vực đối ngoại, tư pháp và hạ tầng giao thông.

Sau đó thảo luận ở Tổ về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước năm 2026 - 2027, quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025 và tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 66/2013/QH13 về dự án đường Hồ Chí Minh.

Tại Tổ thảo luận số 14 (gồm Đoàn ĐBQH hai tỉnh Đắk Lắk và Tuyên Quang), đồng chí Lương Nguyễn Minh Triết, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk, Tổ trưởng Tổ thảo luận chủ trì phiên làm việc.

Quang cảnh phiên làm việc. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Cần cơ chế đặc thù đầu tư hạ tầng vùng biên giới

Tham gia phát biểu thảo luận, đồng chí Lương Nguyễn Minh Triết quan tâm đến chính sách an sinh xã hội, giải pháp giảm nghèo bền vững, bài toán thu hút đầu tư tại các địa bàn khó khăn. 

Đồng chí nhấn mạnh sự cần thiết phải phân loại, tách nhóm đối tượng yếu thế, không còn khả năng cải thiện tình trạng nghèo ra khỏi danh sách hộ nghèo thông thường để chuyển sang diện hưởng chính sách hỗ trợ xã hội với mức trợ cấp nâng cao.

Dẫn chứng tỉnh Đắk Lắk có khoảng 74.000 hộ nghèo và cận nghèo trên tổng số gần 836.000 hộ dân, tương đương tỷ lệ gần 9%. Đáng chú ý, tỷ lệ hộ nghèo là đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tới gần 70% tổng số hộ nghèo của địa phương, bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân. 

Đồng chí Lương Nguyễn Minh Triết, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk phát biểu thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Đồng chí cũng nêu rõ bất cập trong việc áp dụng tiêu chí tính toán hiệu quả đầu tư công giữa các vùng miền. Vùng biên giới có mật độ dân cư và lưu lượng giao thông thấp hơn rất nhiều, nhưng nếu chỉ nhìn nhận đơn thuần trên phương diện tài chính mà không phân bổ nguồn lực thì các địa bàn này sẽ không thể có cơ hội bứt phá phát triển.

Điển hình tại các xã biên giới của Đắk Lắk, muốn tạo sinh kế bền vững cho người dân thì bắt buộc phải hoàn thiện hệ thống thủy lợi, kênh mương dẫn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp. Dù việc đầu tư thủy lợi rất lớn, ước tính bình quân lên tới 350 triệu đồng mỗi hecta trên quy mô hàng chục nghìn hecta, Nhà nước vẫn cần ưu tiên nguồn lực đầu tư có trọng tâm, không thể quá xem trọng bài toán hiệu quả đầu tư thuần túy mà phải cân nhắc toàn diện các yếu tố phát triển bền vững và an ninh biên giới. 

Đối với hệ thống y tế cơ sở, đồng chí cũng phản ánh thực tế khó khăn khi 102 trạm y tế xã, phường tại Đắk Lắk đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt đội ngũ bác sĩ. Để nâng cao năng lực y tế cơ sở, giải quyết từ 20-25% nhu cầu khám chữa bệnh ban đầu của người dân, Trung ương cần nghiên cứu giải pháp quy định về ngành, yêu cầu bác sĩ về công tác tại các tỉnh phải có thời gian vài năm luân chuyển về địa phương tăng cường cho trạm y tế xã, phường, kết hợp đầu tư trang thiết bị y tế hiện đại để bảo đảm kỹ năng nghề nghiệp cho đội ngũ thầy thuốc. 

Làm rõ hơn những vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống xã hội

Tham gia thảo luận tại tổ, đại biểu Nguyễn Thái Học, Phó Bí thư Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương cho rằng bên cạnh kết quả nổi bật về hoàn thiện thể chế, kiểm soát trật tự an toàn xã hội, nỗ lực tăng trưởng kinh tế, công tác đánh giá vĩ mô cần phải đi sâu, phản ánh rõ hơn nữa những vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống xã hội.

Đại biểu Nguyễn Thái Học, Phó Bí thư Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương thảo luận tại phiên làm việc. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Đại biểu phân tích, dù hầu hết các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô cơ bản đạt kế hoạch, song chỉ tiêu về giảm nghèo đa chiều chưa đạt. Trong khi tỷ lệ nghèo đa chiều bình quân chung cả nước ở mức 2,95% thì tỷ lệ này ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số 18,3%, chênh lệch gấp khoảng 6,27 lần.

Cùng với đó, tình trạng khoảng 1,4 triệu thanh niên không có việc làm và không tham gia hoạt động đào tạo trong quý II (chiếm khoảng 10%) là vấn đề an sinh rất đáng quan tâm, đòi hỏi các chính sách việc làm và đào tạo nghề phải được cơ cấu lại một cách thực chất. 

Đại biểu bày tỏ băn khoăn trong 9 tháng đầu năm, số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường lên tới 172.000 doanh nghiệp, cao hơn con số 149.000 doanh nghiệp thành lập mới. 

Về tổ chức bộ máy chính quyền địa phương, đại biểu Nguyễn Thái Học đề nghị cần khảo sát, đánh giá khách quan, thực chất năng lực thực thi và mức độ hoàn thành nhiệm vụ của đội ngũ cán bộ, công chức cơ sở sau thời gian vận hành mô hình tổ chức mới. Nhà nước cần tiếp tục rà soát, tháo gỡ các bất cập về chế độ phụ cấp, chính sách đãi ngộ, quan tâm đến tâm tư, nguyện vọng của đội ngũ cán bộ, công chức sau khi tiến hành sắp xếp, sáp nhập để tạo động lực cống hiến lâu dài…

Đẩy mạnh công tác truyền thông chính sách

Đóng góp ý kiến tại phiên thảo luận, đại biểu Bùi Thanh Toàn, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Đắk Lắk nhấn mạnh tầm quan trọng của việc truyền thông chính sách cũng như nâng cao năng lực giải ngân vốn đầu tư công. 

đại biểu Bùi Thanh Toàn, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ đóng góp ý kiến thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Theo đại biểu, mặc dù tốc độ tăng trưởng kinh tế 9 tháng qua đạt kết quả cao với mức 9,01%, song cảm nhận của người dân và cộng đồng doanh nghiệp về sự khởi sắc trong đời sống và sản xuất kinh doanh chưa thật sự rõ nét.

Nguyên nhân chủ yếu là do động lực tăng trưởng hiện tại phần lớn dựa vào đầu tư công các dự án kết cấu hạ tầng giao thông, điện, đường, trường, trạm - những lĩnh vực cần thời gian từ một đến hai năm sau khi hoàn thành mới phát huy đầy đủ giá trị lan tỏa. Chính phủ cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền chính sách qua các kênh thông tin đại chúng và nền tảng số hiện đại, giúp xã hội thấu hiểu lộ trình chuyển hóa các công trình hạ tầng thành lợi thế logistics, giảm chi phí vận tải nông sản, từ đó củng cố vững chắc niềm tin của cộng đồng kinh doanh. 

Đối với việc triển khai các nguồn vốn ngân sách, đại biểu cho rằng nguyên nhân chính khiến tiến độ giải ngân đầu tư công chưa đạt kỳ vọng nằm ở năng lực hấp thụ và thẩm thấu nguồn vốn của các sở, ban, ngành và địa phương. Khi khối lượng vốn phân bổ tăng lên gấp nhiều lần trong khi biên chế bộ máy giữ nguyên, năng lực quản lý dự án và thanh quyết toán của đội ngũ cán bộ chuyên trách dễ rơi vào tình trạng quá tải.

Thay vì mở rộng bộ máy, giải pháp căn cơ là phải tập trung bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, công nghệ cho đội ngũ nhân lực hiện có, đồng thời phân công nhiệm vụ đúng sở trường, năng lực thực tế. 

Đại biểu cũng kiến nghị Trung ương cần sớm ban hành và thực hiện đồng bộ hệ thống thang bảng lương mới theo vị trí việc làm để khắc phục triệt để các bất cập trong tương quan thu nhập hiện nay. Việc sớm hoàn thiện chính sách đãi ngộ thỏa đáng, tương xứng với trách nhiệm, áp lực công việc và khối lượng nhiệm vụ thực tế của từng vị trí công tác sẽ là đòn bẩy quan trọng khích lệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì sự phát triển chung của địa phương và đất nước…

Lan Anh