Sáng 26/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội nghe tờ trình, báo cáo thẩm tra 5 dự án luật thuộc lĩnh vực an ninh. Sau đó, Quốc hội thảo luận tại Hội trường về dự án Luật Đo lường (sửa đổi) và tiến hành thảo luận ở tổ.

Tham gia thảo luận tại Tổ số 14, đại biểu thuộc Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk đóng góp nhiều nội dung quan trọng về dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.

Phân định thẩm quyền theo từng nhóm công trình

Đánh giá cao sự cần thiết ban hành luật và hồ sơ dự án, đại biểu Đỗ Khắc Hưởng, Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội, tán thành việc phân loại công trình thành 3 nhóm rõ rệt: Nhóm 1 (công trình trọng điểm gắn với Luật Cảnh vệ); Nhóm 2 (công trình, khu vực do lực lượng Công an nhân dân quản lý, sử dụng); Nhóm 3 (công trình thuộc trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, địa phương).

Đại biểu Đỗ Khắc Hưởng, Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội phát biểu thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Theo đại biểu, việc phân loại chi tiết theo cấp độ A, B, C hoặc Loại 1, Loại 2, Loại 3 đã lượng hóa tiêu chí, thiết lập chế độ bảo vệ tương xứng với tầm quan trọng của từng hạng mục. Về kỹ thuật lập pháp, đại biểu kiến nghị chuyển nhập khoản 3, 4, 5 của Điều 2 vào Điều 6 và Điều 7 để đảm bảo tính hệ thống.

Đồng tình với Điều 21 về phân cấp thẩm quyền cho Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công an và Chủ tịch UBND cấp tỉnh nhằm tháo gỡ điểm nghẽn thủ tục hành chính, song đại biểu Đỗ Khắc Hưởng đề nghị rà soát kỹ Điều 6 để quy định minh bạch cơ quan có thẩm quyền quyết định danh mục đối với công trình, khu vực an ninh. Bên cạnh đó, cơ quan soạn thảo cần chỉnh lý chính xác các điều khoản viện dẫn kỹ thuật, đơn cử như điểm a khoản 2 Điều 22 phải dẫn chiếu tới điểm b khoản 2 Điều 25 (thay vì điểm b khoản 1 Điều 25) về trường hợp đưa công trình hư hỏng ra khỏi danh mục.

Làm rõ ranh giới, mối quan hệ tương tác giữa các nhóm công trình

Tham gia thảo luận, đại biểu Nguyễn Thị Thu Nguyệt, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh nhấn mạnh, các công trình an ninh quốc gia thường có quy mô lớn, trải dài qua nhiều địa phương. Dẫn chứng thực tế tuyến đường dây truyền tải điện 500 kV quốc gia qua Đắk Lắk dài hơn 335 km trên địa bàn 27 xã, phường, đại biểu khẳng định cần hành lang pháp lý thật cụ thể để phối hợp hiệu quả giữa trung ương và địa phương, tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm kiểm tra, giám sát.

Đại biểu Nguyễn Thị Thu Nguyệt, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh phát biểu tại phiên thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Về khoản 7 Điều 3 quy định áp dụng biện pháp để bảo đảm “mức độ bảo vệ cao nhất”, đại biểu cho rằng cụm từ này mang tính định tính, dễ gây tranh cãi khi thi hành, do đó cần được định lượng bằng các tiêu chuẩn cụ thể. Đối với tiêu chí phân loại tại Điều 6 và Điều 7, đại biểu đề nghị phân định rạch ròi ranh giới và mối quan hệ tương tác giữa các nhóm công trình, tránh vướng mắc khi có sự chồng lấn giữa các tiêu chí phân loại. Đồng thời, dự thảo cần bổ sung tiêu chí xác định đối với các công trình mới như hạ tầng số, trung tâm dữ liệu, hệ thống điều khiển tự động hóa, thanh toán điện tử.

Về thủ tục danh mục công trình, đại biểu Nguyễn Thị Thu Nguyệt đề xuất luật hóa cơ chế định kỳ 5 năm một lần bắt buộc rà soát tổng thể danh mục tại Điều 22 và Điều 25. Cùng với đó, Điều 20 cần quy định chi tiết chế độ bảo vệ, thẩm quyền cấp phép và cơ chế giám sát trong hành lang bảo vệ, không nên giao chung chung cho Chính phủ quy định.

Tránh xung đột pháp lý với Luật Đất đai

Góp ý về Điều 14, đại biểu Ngô Trung Thành, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội phân tích: điểm a khoản 2 quy định chuyển mục đích sử dụng công trình, khu an ninh do Bộ Công an quản lý là chưa rõ ràng về bản chất. Khi một địa điểm chuyển mục đích thì bản chất là chuyển ra khỏi mục đích an ninh - nội dung vốn đã được bao quát tại điểm b (không còn nhu cầu sử dụng) và điểm c (phù hợp với dự án phát triển kinh tế - xã hội). Việc khoản 3 trao quyền cho Bộ trưởng Bộ Công an quyết định trường hợp điểm a mà không căn cứ theo pháp luật đất đai sẽ dẫn đến xung đột pháp lý.

Đại biểu Ngô Trung Thành, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội phát biểu thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Mặt khác, đại biểu chỉ rõ quy định tại điểm c khoản 2 Điều 14 đang tạo thêm rào cản. Theo Luật Đất đai hiện hành, điều kiện duy nhất để chuyển đất an ninh ra ngoài là có văn bản đồng ý của Bộ trưởng Bộ Công an, không bắt buộc dự án phải nằm trong quy hoạch đã được “cấp có thẩm quyền” phê duyệt. Khái niệm này mơ hồ, vô hình trung làm phát sinh tầng nấc thủ tục, gây khó khăn cho việc thu hút đầu tư phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Đại biểu Ngô Trung Thành kiến nghị rà soát toàn diện Điều 14 để đảm bảo tính đồng bộ với Luật Đất đai; đồng thời bổ sung cơ chế linh hoạt cho phép chuyển mục đích sử dụng đối với từng phần diện tích của công trình, khu an ninh, vừa giữ vững quốc phòng - an ninh, vừa khơi thông nguồn lực đất đai cho phát triển bền vững.

Lan Anh