Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, nhất là khi tổ chức bộ máy chính quyền được sắp xếp theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, công tác tuyên truyền, vận động quần chúng từ cơ sở càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. 

Phát huy vai trò “đi trước mở đường”

Công tác tuyên truyền, vận động giữ vai trò “đi trước mở đường” trên mặt trận tư tưởng. Tuyên truyền giúp nhân dân hiểu đúng, hiểu đủ chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; vận động làm cho nhận thức đúng chuyển hóa thành hành động tự giác. 

Vai trò chiến lược của công tác tuyên vận thể hiện ở ba phương diện cơ bản: định hướng tư tưởng, giúp nhân dân nhận diện đúng bản chất các thông tin sai trái, thù địch, không bị dao động trước những luận điệu xuyên tạc; tạo đồng thuận xã hội, nhất là trong những nhiệm vụ khó, nhạy cảm như sắp xếp đơn vị hành chính, giải phóng mặt bằng, chuyển đổi mô hình phát triển, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh. Đồng thời, tuyên vận còn là khơi dậy sức dân, biến tinh thần yêu nước, ý thức công dân và khát vọng phát triển thành hành động cụ thể trong lao động, sản xuất, học tập và bảo vệ Tổ quốc.

Cán bộ văn hóa xã Cư Pơng và người có uy tín tuyên truyền người dân buôn Adrơng Prong về xây dựng đời sống văn hóa mới. Ảnh: Minh Thông

Cơ sở là nơi chủ trương, chính sách được kiểm nghiệm trong đời sống; là nơi phát sinh trực tiếp những vấn đề liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ, sinh kế, tâm lý và niềm tin của nhân dân. Do đó, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng từ cơ sở trước hết là làm cho người dân thấy được tính đúng đắn, nhân văn, hiệu quả của đường lối phát triển qua những kết quả cụ thể trong đời sống hằng ngày.

Từ thực tiễn cơ sở cho thấy, nơi nào công tác tuyên truyền, vận động được thực hiện sâu sát, thuyết phục, gần dân, sát dân thì nơi đó chủ trương, chính sách nhanh chóng đi vào cuộc sống; nhân dân đồng thuận, tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, bảo đảm quốc phòng, an ninh. Ngược lại, nơi nào tuyên truyền còn hình thức, thiếu đối thoại, chậm nắm bắt dư luận thì dễ phát sinh tâm lý hoài nghi, bức xúc, thậm chí bị các thế lực xấu lợi dụng để xuyên tạc, kích động. 

Trong điều kiện thông tin đa chiều và mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, công tác tuyên truyền, vận động càng phải chủ động, kịp thời, chính xác và có sức thuyết phục. Nếu thông tin chính thống chậm, thiếu hấp dẫn, thiếu gần gũi thì tin giả, tin xấu độc dễ chiếm khoảng trống nhận thức. Vì vậy, tuyên truyền, vận động hiện nay phải kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, giữa truyền thống và hiện đại, giữa đối thoại trực tiếp với ứng dụng công nghệ số.

Đổi mới mạnh mẽ công tác tuyên vận

Thời gian qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, công tác tuyên truyền, vận động nhân dân đã đạt nhiều kết quả quan trọng. Hệ thống tuyên giáo, dân vận, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và cơ quan báo chí, truyền thông đã tích cực tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến các tầng lớp nhân dân. 

Tuy nhiên, công tác tuyên vận vẫn còn những hạn chế cần khắc phục. Một số nội dung tuyên truyền chưa thật sự phù hợp với từng nhóm đối tượng; phương thức còn chậm đổi mới, nặng về hành chính, thiếu sinh động. Một bộ phận cán bộ làm công tác vận động quần chúng còn hạn chế về kỹ năng, chưa sâu sát cơ sở. Việc ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và nền tảng truyền thông mới có nơi còn chậm; việc nắm bắt, phân tích, dự báo dư luận xã hội chưa kịp thời, dẫn đến bị động khi phát sinh vấn đề phức tạp.

Bộ đội Đắk Lắk phát tờ rơi tuyên truyền pháp luật cho người dân khu vực biên giới. Ảnh: Quỳnh Anh

Những hạn chế đó đặt ra yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ công tác tuyên truyền, vận động ở cơ sở. Theo đó, giải pháp hàng đầu là đẩy mạnh hoạt động chuyển đổi số trong công tác tuyên vận ở các cấp chính quyền, nhất là cấp cơ sở. Cần xây dựng “Mặt trận số”, ứng dụng công nghệ thông tin, mạng xã hội và các nền tảng dữ liệu để kịp thời thông tin, định hướng dư luận, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân. 

Cùng với đó, cần đổi mới nội dung và phương thức tuyên truyền, vận động theo hướng: tuyên truyền phải trực quan, sinh động, dễ hiểu, lấy người dân làm trung tâm, gắn với lợi ích thiết thực của nhân dân; công tác vận động cần thực hiện phương châm trọng dân, gần dân, hiểu dân, học dân và có trách nhiệm với dân. Khi người dân thấy rõ chủ trương đúng, chính sách sát thực tế, đời sống được cải thiện, họ sẽ tự giác đồng thuận, tham gia và bảo vệ cái đúng.

Bên cạnh đó, cần chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên nghiệp. Cán bộ cơ sở càng gần dân càng phải có khả năng thuyết phục, đối thoại, giải thích và tổ chức thực hiện nhiệm vụ một cách linh hoạt, hiệu quả. Vì vậy, cần thường xuyên tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng mới, kỹ năng số cho cán bộ, bảo đảm bản lĩnh chính trị, tinh thần sáng tạo và sự gương mẫu. Việc tuyển chọn, bố trí cán bộ phải xuất phát từ yêu cầu công việc, lấy phẩm chất, năng lực và uy tín làm tiêu chuẩn. 

Một giải pháp nữa là cần tập trung vào các dự án trọng điểm, làm tốt công tác dân vận trong giải phóng mặt bằng, phát triển kết cấu hạ tầng, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng ven biển, biên giới. Quá trình triển khai các dự án phải công khai, minh bạch, đúng chính sách, lắng nghe ý kiến nhân dân, phòng ngừa lợi ích nhóm, tham nhũng, tiêu cực. 

Nâng cao năng lực cạnh tranh của từng cơ quan, đơn vị trong chính quyền cấp cơ sở, các doanh nghiệp và từng hộ sản xuất trên địa bàn. Cần động viên các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, hộ sản xuất thi đua đổi mới, nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng mô hình hay, điển hình tốt, phát triển sản phẩm OCOP, thúc đẩy kinh tế tập thể và kinh tế tư nhân. Hiệu quả phát triển cụ thể chính là minh chứng thuyết phục nhất cho sức mạnh của công tác tuyên truyền, vận động.

Đồng thời, phải tăng cường phối hợp giữa tuyên giáo, dân vận, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, lực lượng vũ trang, báo chí, truyền thông và đội ngũ người có uy tín. Sự phối hợp chặt chẽ sẽ giúp hình thành mạng lưới tuyên vận rộng khắp, linh hoạt, kịp thời, vừa chủ động cung cấp thông tin chính thống, vừa lắng nghe nhân dân, vừa đấu tranh phản bác hiệu quả các luận điệu xuyên tạc, sai trái, thù địch.

Trong tổ chức thực hiện, cần coi trọng việc kiểm tra, giám sát và đánh giá hiệu quả bằng sản phẩm cụ thể. Những mô hình tốt, cách làm hay, tập thể và cá nhân tiêu biểu cần được phát hiện, biểu dương, nhân rộng kịp thời để tạo sức lan tỏa tích cực trong cộng đồng.

Các giải pháp trên cần được triển khai đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm và gắn với điều kiện cụ thể của từng địa phương, từng cơ quan, đơn vị. Cấp ủy, chính quyền cơ sở cần xây dựng kế hoạch tuyên vận theo từng nhóm đối tượng, từng địa bàn, từng nhiệm vụ chính trị cụ thể; đồng thời xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu trong việc nắm bắt dư luận, đối thoại với nhân dân, giải quyết kiến nghị chính đáng và xử lý những vấn đề phát sinh ngay từ đầu, không để tích tụ thành điểm nóng.

Đại tá, PGS.TS. Hoàng Minh Thảo