Sau 8 mùa tổ chức, Cuộc thi Cà phê đặc sản Việt Nam 2026 - Vietnam Amazing Cup 2026 không chỉ dừng lại ở một sân chơi kỹ thuật, mà đã trở thành "thước đo" định vị giá trị thương mại và khẳng định vị thế của cà phê đặc sản Việt Nam trên bản đồ thế giới. Với sự chuyển dịch mạnh mẽ trong tư duy sản xuất, cuộc thi năm nay cũng đã ghi dấu bước tiến dài trong việc kết nối chuỗi giá trị bền vững.

Bước nhảy vọt về năng lực cung ứng

Cuộc thi năm 2026 chứng kiến sự “bùng nổ” về quy mô và số lượng, với số mẫu dự thi tăng gần 30%; tổng sản lượng cà phê đạt mức 348 tấn, trong đó Robusta chiếm ưu thế tuyệt đối với 262 tấn và Arabica là 86 tấn. Đáng chú ý, cuộc thi ghi nhận những lô hàng có quy mô thương mại rất lớn: lô Robusta đạt 50 tấn và lô Arabica đạt 10 tấn. Đây chính là bước ngoặt quan trọng, chứng minh rằng cà phê đặc sản Việt Nam không còn là lô hàng nhỏ, lẻ chỉ để trưng bày, mà đã mang tính ổn định, sẵn sàng đáp ứng những đơn hàng xuất khẩu lớn.

Ban giám khảo vòng chung kết chấm điểm các mẫu dự thi.

Anh Phạm Phương Bình, đại diện thương hiệu Infinitix Coffee & Matcha Laboratory (tỉnh Đắk Lắk) - người đã tham gia trải nghiệm thử nếm Top 10 mẫu cà phê đạt tiêu chuẩn đặc sản cho nhà mua (Buyer Cupping) nhận định: Khi sản lượng tăng lên ở quy mô thương mại, giá thành sản xuất trên mỗi kilogam nhân xanh sẽ giảm xuống. Điều này cực kỳ có lợi cho các nhà rang xay và người tiêu dùng. Trước đây, giá cà phê đặc sản thường quá cao vì chi phí thu hái, chế biến tỉ mỉ trên diện tích nhỏ. Bây giờ, với những lô hàng chục tấn, chúng ta có thể đưa cà phê đặc sản đến tay khách hàng với mức giá dễ tiếp cận hơn mà vẫn bảo đảm lợi nhuận cho nông dân.

Thực tế tại sự kiện công bố kết quả cho thấy, có hơn 70 nhà rang xay và đơn vị thương mại đã tìm đến để thử nếm và kết nối, trong đó có hơn 10 đại diện từ các tập đoàn nước ngoài. Sự hiện diện của họ minh chứng cho việc thị trường đang "khát" những nguồn cung ổn định về chất lượng. Đối chiếu với các chính sách phát triển của tỉnh Đắk Lắk về việc nâng cao chuỗi giá trị ngành hàng cà phê, thực tiễn tại Vietnam Amazing Cup 2026 cho thấy một sự đồng nhất. Chính quyền không chỉ dừng lại ở việc khuyến khích hái chín mà đã tạo ra một "sàn giao dịch" thực thụ qua cuộc thi, nơi người mua và người bán gặp nhau dựa trên các chứng nhận chất lượng minh bạch.

Ông Nguyễn Thiên Văn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk (thứ 2 từ phải qua) tìm hiểu các mẫu đạt Top 10 của cuộc thi.

Ông Trịnh Đức Minh, Chủ tịch Hiệp hội Cà phê Buôn Ma Thuột nhấn mạnh: "Sức lan tỏa của cuộc thi năm nay chính là khả năng chứng minh năng lực cung ứng. Chúng tôi mời các nhà rang xay thử nếm trực tiếp các mẫu Top 10 ngay tại cuộc thi để tạo cầu nối trực tiếp. Sự phát triển bền vững chỉ có được khi chúng ta tác động xuyên suốt vào chuỗi giá trị, từ đào tạo nông dân đến xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm ra thị trường".

Xây dựng hệ quy chiếu mới cho ngành hàng cà phê

Năm 2026 đánh dấu mùa giải thứ 8 của Cuộc thi Cà phê đặc sản Việt Nam, đây là một hành trình bền bỉ, đầy tâm huyết của tỉnh Đắk Lắk và Hiệp hội Cà phê Buôn Ma Thuột nhằm tìm kiếm, tôn vinh những lô cà phê xuất sắc nhất, có chất lượng vượt trội, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của cà phê đặc sản trong nước và quốc tế. Cuộc thi còn là động lực mạnh mẽ thúc đẩy sự chuyển mình của ngành cà phê Việt Nam để hội nhập sâu rộng với thị trường toàn cầu.

Anh Nguyễn Xuân Dương, đại diện thương hiệu Quốc Lộc - Đà Lạt Tự Nhiên (tỉnh Lâm Đồng) chia sẻ: Qua cuộc thi này, Ban tổ chức đã nâng tầm nhận thức cho nông dân về việc phải hái chín. Trái cà phê chín chính là bước khởi đầu bắt buộc để chạm tay vào hai chữ "đặc sản". Sự thay đổi này không chỉ là kỹ thuật, mà là sự chuyển dịch về tư duy: từ việc hái xanh để sản xuất nguyên liệu chuyển sang “văn hóa thu hoạch” để sản xuất một loại thức uống cao cấp mang theo câu chuyện của một vùng đất, của quá trình tạo nên những hương vị khác biệt từ hạt cà phê.

Các nhà rang xay, chuỗi cung ứng tham gia trải nghiệm thử nếm Top 10 mẫu cà phê đặc sản để kết nối thương mại các lô hàng theo nhu cầu.

“Với góc nhìn của một Q-Grader (chuyên gia thử nếm), tôi đánh giá các mẫu năm nay thực sự khiến chúng ta phải thốt lên "wow" khi thử nếm. Nếu người tiêu dùng hoặc các bạn trẻ muốn mở quán, chuỗi cà phê, các bạn hoàn toàn có thể tới đây thử nếm những lô cà phê chất lượng đã được định vị tốt”, anh Dương cho hay.

Đồng quan điểm, anh Phạm Phương Bình vô cùng ấn tượng với những mẫu Arabica có hương vị "trà gừng" rõ nét. "Một mẫu cà phê có vị trà gừng không phải là hiếm, nhưng để nó rõ ràng và thanh thoát như mẫu năm nay thì lần đầu tôi gặp ở cà phê Việt Nam. Nó hoàn toàn phù hợp với xu hướng uống cà phê hiện đại - ít đắng, nhiều hương và có hậu vị tinh tế", anh Bình cho hay.

Ông Shaun Ong, Trưởng Ban giám khảo nhận xét: "Hiện nay, người tiêu dùng chú trọng nhiều hơn vào những loại cà phê có sắc thái tinh tế hơn, phức hợp hơn và tập trung vào hương vị. Việt Nam đang ở vị thế tuyệt vời để thực hiện một khung cuộc thi mới, tiến bộ, có tiềm năng dẫn dắt các quốc gia khác. Tuy nhiên, để đứng vững trước sự giám sát quốc tế, các bạn cần một hệ thống đào tạo giám khảo trẻ và chuyên gia cảm quan bài bản".

Các đơn vị đạt Top 3 mẫu cà phê đặc sản Arabica được vinh danh tại lễ trao giải.

Để các lô hàng đặc sản tiếp cận với thị trường, Hiệp hội Cà phê Buôn Ma Thuột đã lên kế hoạch quảng bá các mẫu đạt giải "Top 10" tại các hội chợ lớn ở Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và các thị trường tiềm năng như Trung Quốc, Hàn Quốc. Việc kết nối các nhà rang xay đến tận trang trại để thẩm định quy trình sản xuất cũng là một phần trong chiến lược xây dựng niềm tin lâu dài.

Đây cũng là dịp để khẳng định vị thế của cà phê Đắk Lắk nói riêng, cà phê Việt Nam nói chung trên bản đồ cà phê thế giới. Đặc biệt, Cuộc thi Cà phê đặc sản Việt Nam chính là nguồn dữ liệu thực tiễn quan trọng nhất đối với các nghiên cứu, chuẩn hóa và phát triển chất lượng cà phê trong thời gian tới; góp phần định hình cách thế giới hiểu về cà phê Việt Nam - đặc biệt là cà phê Robusta.

Minh Thuận