Để khắc phục tình trạng thiếu nước tưới và nguồn nước bị nhiễm mặn do biến đổi khí hậu, nông dân và các địa phương phía Đông của tỉnh thực hiện chuyển đổi cây trồng, gia tăng giá trị sản xuất.

Xã Tuy An Nam là một trong những địa phương thường xảy ra tình trạng thiếu nước tưới vào mùa khô khiến nhiều diện tích trồng cây truyền thống như lúa, khoai, sắn… cho năng suất thấp. Để khắc phục, địa phương này đã chuyển đổi 86 ha đất trồng lúa kém hiệu quả sang các loại cây trồng phù hợp hơn. Trong đó 80 ha chuyển sang trồng cỏ, 2 ha trồng cây dược liệu và 4 ha trồng đậu phộng hữu cơ, bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người dân.

Ông Nguyễn Hoài Long, Chủ tịch UBND xã Tuy An Nam cho biết, phần lớn diện tích chuyển đổi được đưa vào trồng cỏ nhằm phục vụ định hướng phát triển chăn nuôi bò thịt của địa phương. Trong bối cảnh thời tiết ngày càng diễn biến thất thường, nhiều diện tích lúa thường xuyên thiếu nước, hiệu quả sản xuất không cao thì chuyển sang trồng cỏ kết hợp phát triển chăn nuôi được xem là hướng đi phù hợp, vừa tận dụng hiệu quả đất đai, vừa nâng cao giá trị kinh tế trên cùng đơn vị diện tích. Đây cũng là giải pháp giúp người dân chủ động nguồn thức ăn cho đàn gia súc, giảm chi phí sản xuất và từng bước phát triển chăn nuôi bò thịt theo hướng hàng hóa, gắn với liên kết chuỗi giá trị.

Ông Dương Văn Tâm ở khu phố Ngọc Phước 2 (phường Tuy Hòa) chuyển sang trồng cây rau màu chịu mặn, chịu hạn để thích ứng với xâm nhập mặn. Ảnh: M. Duyên

Còn tại nhiều địa phương khác, thách thức không nằm ở việc thiếu nước mà là nguồn nước bị xâm nhập mặn. Dù nằm ven sông với nguồn nước khá dồi dào, người dân vẫn phải chủ động áp dụng nhiều giải pháp phù hợp để thích ứng, nhằm duy trì sản xuất và hạn chế thiệt hại.

Nằm ven sông Chùa, nhiều diện tích rau màu ở khu phố Ngọc Phước 2 (phường Tuy Hòa) thường xuyên chịu ảnh hưởng của xâm nhập mặn. Để ứng phó trước những biến động của thiên nhiên, nhiều nông dân đã chủ động thay đổi phương thức sản xuất, tìm tới những loại cây trồng phù hợp và khai thác nguồn nước giếng đào cũng như sử dụng hiệu quả nguồn nước.

Ông Dương Văn Tâm trồng rau trên diện tích 1.000 m². Vụ hè thu thường gặp tình trạng thiếu nước, ông đã chuyển đổi cây trồng, hướng tới những cây rau màu có khả năng chịu mặn.

Ông Tâm chia sẻ: "Trước đây, tôi chủ yếu trồng xà lách, hành, ngò nhưng những năm gần đây nước mặn vào sớm, các loại rau này phát triển kém nên chuyển sang trồng các loại giống cải. Vì rau cải chịu mặn, chịu hạn tốt hơn. Cùng với đó, tôi áp dụng quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, sử dụng hệ thống tưới tiết kiệm và tận dụng nguồn nước giếng đào để giảm độ mặn và chủ động nguồn nước. Nhờ vậy, gia đình giảm thiểu rủi ro và duy trì được sản xuất.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, để nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, ngành nông nghiệp sẽ tiếp tục hoàn thiện bản đồ rủi ro thiên tai và kịch bản biến đổi khí hậu của tỉnh, đồng thời nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm nhằm chủ động ứng phó với các hiện tượng thời tiết cực đoan. Cùng với đó là đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện từng vùng, nhân rộng các mô hình sản xuất thích ứng, áp dụng công nghệ tưới tiết kiệm nước, góp phần giảm thiểu tác động của hạn hán và xâm nhập mặn.

Hải Phong