Trong bối cảnh tỉnh Đắk Lắk đang nỗ lực khơi thông nguồn lực đầu tư, thúc đẩy giải ngân vốn và tạo động lực tăng trưởng, các dự án năng lượng được kỳ vọng mở ra dư địa phát triển rất lớn. Với hàng chục nghìn tỷ đồng vốn đăng ký, việc đưa các dự án sớm khởi công, đi vào hoạt động không chỉ góp phần bảo đảm an ninh năng lượng mà còn tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế - xã hội.

Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành hiện thực, yêu cầu đặt ra là phải tháo gỡ dứt điểm những điểm nghẽn, đồng thời siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong thực hiện cam kết đầu tư.

Khơi thông dòng vốn, thúc đẩy dự án khởi công

Theo rà soát của Sở Tài chính, hiện có 19 dự án điện gió, điện mặt trời và điện sinh khối đã được UBND tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư nhưng chưa khởi công xây dựng, với tổng công suất 2.547 MW, tổng vốn đăng ký 70.207 tỷ đồng. Đây là nguồn lực đầu tư tạo thêm dư địa phát triển cho tỉnh nếu được triển khai đúng tiến độ.

Các dự án năng lượng được kỳ vọng mở ra dư địa phát triển rất lớn cho tỉnh trong thời gian tới.

Cùng với nhóm dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, tỉnh đang tiếp nhận, thẩm định hồ sơ đề xuất các dự án nguồn điện thuộc Quy hoạch điện VIII điều chỉnh. Đến ngày 23/10/2026, Sở Tài chính đã tiếp nhận, xử lý hồ sơ của 65 dự án nguồn điện, đang được triển khai ở nhiều trạng thái khác nhau.

Thực tế cho thấy, nhiều nhà đầu tư đã chủ động chuẩn bị nguồn lực, triển khai các thủ tục và đặt ra những mốc tiến độ cụ thể. Trong đó, dự án Nhà máy điện mặt trời nổi KN Srêpốk 3 của Công ty Cổ phần Điện mặt trời Srepok 3 có tổng vốn đầu tư 7.661 tỷ đồng, đang bước vào giai đoạn chuẩn bị thi công.

Đến nay, dự án đã hoàn thành nhiều thủ tục quan trọng như đăng ký mặt nước, ký quỹ bảo đảm thực hiện dự án, rà phá bom mìn, thỏa thuận đấu nối, báo cáo đánh giá tác động môi trường và khảo sát địa chất. Khu vực xây dựng trạm biến áp, nhà điều hành rộng khoảng 5,5 ha đã được bồi thường, thu hồi và bàn giao mặt bằng. Nhà đầu tư dự kiến tập kết máy móc, thiết bị, vật tư và nhân lực để chuẩn bị thi công; phấn đấu hoàn thành các thủ tục còn lại và khởi công vào ngày 16/11/2026. Doanh nghiệp dự kiến giải ngân 50 tỷ đồng trong tháng 11 và tiếp tục giải ngân 2.000 tỷ đồng trong tháng 12/2026.

Tỉnh Đắk Lắk yêu cầu các chủ đầu tư các dự án năng lượng sớm khởi công và thúc đẩy tiến độ triển khai các dự án.

Một dự án quy mô lớn khác là cụm 4 nhà máy điện mặt trời Ia Rvê. Dự án có tổng công suất dự kiến 1.000 MW, tổng mức đầu tư khoảng 21.000 tỷ đồng. Ông Nguyễn Huy Hoàng, Tổng Giám đốc Tập đoàn Xuân Thiện, đại diện liên danh các chủ đầu tư cho biết: Doanh nghiệp đang khẩn trương hoàn thiện các công việc để phấn đấu khởi công dự án vào tháng 3/2027. Theo kế hoạch, các thủ tục thẩm định dự án sẽ tiếp tục được thực hiện sau Tết Nguyên đán; việc thuê đất dự kiến hoàn thành trong tháng 2/2027. Doanh nghiệp cam kết thực hiện đầy đủ thủ tục, triển khai dự án theo tiến độ đã thống nhất với tỉnh.

Quyết tâm tháo gỡ điểm nghẽn

Dù có tiềm năng và sự chuẩn bị từ phía doanh nghiệp, quá trình triển khai các dự án năng lượng vẫn gặp không ít khó khăn. Trong đó, vướng mắc về đất đai, giải phóng mặt bằng (GPMB), quy hoạch xây dựng và thủ tục chuyên ngành đang ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ một số dự án.

Tại cụm nhà máy điện mặt trời Ia Rvê, tình trạng người dân xâm canh, lấn chiếm đất dự án đang là trở ngại. Trong khoảng 37,81 ha đất bị xâm canh từ trước thời điểm bàn giao đất cho địa phương đã GPMB 25,62 ha, còn 12,19 ha liên quan đến 4 hộ dân chưa đồng thuận nhận tiền hỗ trợ. Ngoài ra, khoảng 200 ha trong diện tích đất sạch đã bàn giao tiếp tục bị xâm canh để trồng mì sau khi dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư, tiềm ẩn nguy cơ tranh chấp và làm chậm tiến độ.

Ông Nguyễn Huy Hoàng, Tổng Giám đốc Tập đoàn Xuân Thiện, đại diện liên danh các chủ đầu tư cụm 4 nhà máy điện mặt trời Ia Rvê cam kết sẽ đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án.

Đối với dự án nâng công suất Nhà máy điện sinh khối KCP Phú Yên của Công ty TNHH Công nghiệp KCP Việt Nam, doanh nghiệp đang triển khai các thủ tục về môi trường, quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, báo cáo nghiên cứu khả thi và thiết kế kỹ thuật. Khoảng 70% thiết bị phục vụ phần nâng công suất nhà máy đường đã được đặt hàng.

Ông K.V.S.R. Subbaiah, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Công nghiệp KCP Việt Nam, cho biết dự án đang bám sát tiến độ cam kết. Tuy nhiên, việc nâng công suất nhà máy điện sinh khối phải đi cùng với nâng công suất nhà máy ép mía. Doanh nghiệp hiện cần được hỗ trợ tháo gỡ một số thủ tục liên quan đến hồ sơ đất đai, đồng thời sớm có hướng dẫn về giá điện giai đoạn 2. Công ty đặt mục tiêu hoàn tất thủ tục, khởi công vào quý 2/2027 và đưa dự án vào vận hành trong quý 2/2028.

Việc đưa các dự án năng lượng sớm đi vào hoạt động không chỉ góp phần bảo đảm an ninh năng lượng mà còn tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế - xã hội của tỉnh.

Bên cạnh các vướng mắc cụ thể, khả năng giải tỏa công suất cũng là vấn đề cần tính toán đồng bộ. Theo Tổng công ty Điện lực miền Trung, sự gia tăng số lượng và tổng công suất các nguồn điện dự kiến đấu nối có thể gây quá tải lưới điện 110 kV tại một số khu vực. Điều này đòi hỏi việc phát triển nguồn điện phải gắn với tiến độ đầu tư, nâng cấp hệ thống truyền tải, bảo đảm các dự án có thể vận hành hiệu quả khi hoàn thành.

Trước thực tế đó, lãnh đạo tỉnh yêu cầu các sở, ngành và địa phương chủ động phối hợp, hỗ trợ nhà đầu tư hoàn thiện thủ tục về đất đai, môi trường, xây dựng, giải phóng mặt bằng và các thủ tục chuyên ngành; thực hiện song song những quy trình pháp luật cho phép để rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ. Với các dự án còn vướng mắc, từng cơ quan, đơn vị phải xác định rõ trách nhiệm, thời hạn giải quyết, không để tình trạng đùn đẩy hoặc kéo dài.

Không để cam kết nằm trên giấy

Tại buổi làm việc với chủ đầu tư các dự án năng lượng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đào Mỹ thẳng thắn chỉ ra tình trạng một số nhà đầu tư chưa thực hiện nghiêm túc cam kết với tỉnh. Có dự án đăng ký khởi công từ đầu năm nhưng đến nay vẫn chưa triển khai; một số đơn vị đưa ra biểu tiến độ thiếu thực tế dù đã được tỉnh chấp thuận hoặc gia hạn nhiều lần.

Đồng chí yêu cầu các nhà đầu tư lập tức rà soát, xác định đường găng tiến độ thực tế cho từng dự án; chủ động đẩy nhanh những công việc thuộc trách nhiệm doanh nghiệp. Với các vướng mắc về GPMB, tỉnh và các sở, ngành sẽ đồng hành tháo gỡ nhưng phải gắn với mốc thời gian hoàn thành cụ thể.

Bên cạnh thúc đẩy tiến độ các dự án nguồn điện, tỉnh Đắk Lắk cũng yêu cầu rà soát hạ tầng lưới điện, bảo đảm các dự án có thể vận hành hiệu quả khi hoàn thành.

“Tỉnh sẵn sàng ký cam kết tiến độ cùng từng nhà đầu tư, nhưng nếu dự án không có vướng mắc mà vẫn kéo dài, hoặc doanh nghiệp không đủ năng lực triển khai, tỉnh sẽ kiên quyết xem xét, xử lý theo quy định”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đào Mỹ nhấn mạnh.

Chủ tịch UBND tỉnh Đỗ Hữu Huy khẳng định tỉnh sẽ đồng hành cùng các nhà đầu tư, tập trung tháo gỡ khó khăn, khơi thông nguồn lực và đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án. Đối với 19 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư nhưng chưa khởi công, nhà đầu tư phải thực hiện nghiêm cam kết, xây dựng tiến độ chi tiết cho từng phần việc, phấn đấu khởi công trong quý 1/2027. Những dự án chậm tiến độ phải giải trình cụ thể; các chủ đầu tư chây ì, triển khai chậm hoặc kém hiệu quả sẽ bị kiên quyết xử lý theo quy định.

Chủ tịch UBND tỉnh Đỗ Hữu Huy cam kết đồng hành cùng các nhà đầu tư, tập trung tháo gỡ khó khăn, khơi thông nguồn lực và đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án năng lượng.

Chủ tịch UBND tỉnh cũng giao các sở ngành, địa phương tăng cường phối hợp, theo dõi sát tiến độ từng dự án, xử lý dứt điểm những vướng mắc về đất đai, bồi thường và GPMB; ưu tiên giải quyết hồ sơ, không để phát sinh chậm trễ do thiếu trách nhiệm.

Thanh Xuân