Để tìm hiểu các giải pháp tháo gỡ khó khăn nhằm kiến tạo vòng tuần hoàn kinh tế xanh, phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Đắk Lắk đã phỏng vấn ông NGUYỄN QUỐC HƯNG, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh về định hướng của tỉnh trong thời gian tới.

* Thưa ông, dù hành lang pháp lý về tín chỉ carbon rừng đã được thiết lập, Đắk Lắk vẫn gặp những điểm nghẽn về dữ liệu, công nghệ, nhân lực và chi phí triển khai. Theo ông, tỉnh cần ưu tiên tháo gỡ những vấn đề nào để đưa chính sách vào thực tiễn?

Nghị định số 180/2026/NĐ-CP của Chính phủ về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng để triển khai các dự án carbon rừng. Tuy nhiên, để tháo gỡ những điểm nghẽn tại địa phương, tỉnh cần ưu tiên hoàn thiện cơ sở dữ liệu tài nguyên rừng, chuẩn hóa thông tin về diện tích, trạng thái rừng, trữ lượng và chủ quản lý. Đồng thời, đẩy nhanh việc ứng dụng công nghệ viễn thám, xây dựng hệ thống dữ liệu số và xử lý dứt điểm các khu vực có ranh giới chồng lấn, tranh chấp. Cùng với đó, cần quan tâm nâng cao năng lực cho chủ rừng, hỗ trợ tiếp cận chuyên gia tư vấn và nguồn lực tài chính ban đầu.

Ông Nguyễn Quốc Hưng

* Để khai thác tối đa dư địa tín chỉ carbon, đồng thời bảo đảm hài hòa lợi ích và nâng cao sinh kế cho người dân trực tiếp giữ rừng, chúng ta cần có những định hướng chiến lược nào, thưa ông?

Bản chất của tín chỉ carbon rừng không chỉ là bài toán môi trường mà là công cụ phân phối lại thu nhập và đảm bảo an sinh xã hội. Nguyên tắc của tỉnh là đặt người dân làm trung tâm của chuỗi giá trị carbon.

Nhà nước sẽ giữ vai trò kiến tạo hành lang, điều phối vĩ mô và đảm bảo nguồn thu từ carbon được tái đầu tư đúng mục đích bảo tồn, phát triển rừng. Các chủ rừng tổ chức (công ty lâm nghiệp, ban quản lý rừng) khi lập dự án bắt buộc phải tham vấn cộng đồng rộng rãi, xây dựng cơ chế chia sẻ lợi ích minh bạch theo các quy định, hướng dẫn.

Đối với diện tích rừng của hộ gia đình, đồng bào dân tộc thiểu số hoặc đất xen kẽ, chính quyền cấp xã sẽ làm đầu mối tập hợp, rà soát đơn tự nguyện để tích hợp vào các dự án lớn. Thu nhập từ việc bán tín chỉ carbon hoặc nguồn tiền điều phối từ các định chế quốc tế sẽ được chi trả trực tiếp, công bằng cho người giữ rừng, tạo sinh kế bền vững dưới tán rừng.

* Theo ông, ngành lâm nghiệp tỉnh sẽ tập trung vào những kế hoạch, nhiệm vụ trọng tâm nào để từng bước hình thành các dự án, tạo nguồn tín chỉ carbon đủ điều kiện tham gia thị trường trong nước và quốc tế?

Nhằm hiện thực hóa thị trường carbon rừng gắn liền với Quy hoạch phát triển của tỉnh Đắk Lắk, ngành sẽ triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ chiến lược.

Trước hết, ngành sẽ đẩy mạnh số hóa và tích hợp chặt chẽ bản đồ lâm nghiệp vào quy hoạch sử dụng đất của tỉnh; kiên quyết bảo vệ bằng được diện tích rừng tự nhiên, giữ vững an ninh nguồn nước và đa dạng sinh học làm nền tảng bể chứa carbon. Cùng với đó, sẽ tập trung chuyển đổi mô hình rừng trồng gỗ nhỏ sang thâm canh gỗ lớn có chứng chỉ bền vững (FSC/VFCS), thúc đẩy các liên kết chuỗi giá trị lâm nghiệp công nghệ cao và phát triển kinh tế dưới tán rừng.

Về mặt kỹ thuật và thu hút đầu tư, Chi cục sẽ khẩn trương hoàn thành đầu tư hệ thống WEBGIS viễn thám; phối hợp với các tổ chức tư vấn quốc tế xây dựng mức phát thải tham chiếu (FREL) chuẩn xác cho tỉnh. Chúng tôi cũng sẽ trực tiếp hướng dẫn các chủ rừng lập hồ sơ, văn kiện dự án để sẵn sàng đón dòng vốn đầu tư trong và ngoài nước. Đặc biệt, ngành lâm nghiệp tỉnh sẽ tiếp tục đồng hành cùng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm hoàn thiện thủ tục tài chính cho Sáng kiến LEAF, kiến tạo một môi trường thông thoáng nhằm thu hút các dự án lâm nghiệp, qua đó tạo đòn bẩy phát triển mạnh mẽ cho toàn ngành.

* Xin trân trọng cảm ơn ông!

Minh Thuận - Vạn Tiếp (thực hiện)