Mỗi trang báo đến tay bạn đọc, mỗi bản tin lên sóng của Báo và Phát thanh, Truyền hình Đắk Lắk... đều là thành quả từ sự phối hợp nhịp nhàng, chung sức đồng lòng của nhiều người nhằm tạo nên những tác phẩm báo chí không chỉ đúng, kịp thời, mà còn gửi đến bạn đọc và công chúng tất cả sự trân trọng của những người làm nghề.

“Gác cổng” chữ nghĩa

Để tờ báo đến tay bạn đọc, ngoài sự định hướng, chỉ đạo của Ban Giám đốc, quá trình “tác chiến” của phóng viên, còn có một “ê kíp” đảm nhận công việc “bếp núc” thầm lặng sau hậu trường. Đó là bộ phận Thư ký biên tập gồm đội ngũ biên tập, kỹ thuật viên dựng trang, morat..., những người thợ gọt giũa, trau chuốt từng câu, từng chữ trong mỗi tác phẩm báo chí.

Không phải “thực chiến” tại các sự kiện hay làm những con “ong thợ” như phóng viên nên có không ít người cho rằng, công việc của bộ phận Thư ký biên tập là nhàn nhã, “mưa không đến mặt, nắng không đến đầu”. Song vừa chẵn 20 năm trực tiếp “ngồi mát” cùng với anh chị em Phòng Thư ký biên tập, đối với tôi công việc hằng ngày là một guồng quay bận rộn. Bởi đối với báo in, quá trình hậu kỳ được phân thành nhiều công đoạn tỉ mỉ, từ biên tập cho đến dò lỗi và trình bày báo.

Là biên tập viên, hằng ngày, tôi đọc hàng nghìn con chữ và dễ dàng nhận ra văn phong từng người. Tuy nhiên vì là “văn mình - vợ người”, mỗi phóng viên có một văn phong riêng, chẳng ai muốn “đứa con tinh thần” của mình bị cắt, sửa, thậm chí là bị trả về, vì vậy, những người làm công tác biên tập không chỉ cần trang bị, tích lũy cho mình nền tảng kiến thức mà còn phải rèn luyện tính cẩn trọng, tỉ mỉ và cầu thị vì mục tiêu cuối cùng là góp sức cùng tác giả mang đến tác phẩm hoàn thiện nhất có thể.

Kỹ thuật viên dàn trang của Báo và Phát thanh, Truyền hình Đắk Lắk.

Nếu biên tập viên là “nhặt sạn” và “gọt giũa” thì kỹ thuật viên dàn trang được ví như những người “cắt áo” để bài viết vừa vặn với khuôn khổ trang báo (tính bằng chữ, bằng từ). Với kinh nghiệm hơn 25 năm làm công việc này, chị Trương Thị Phương Nam, kỹ thuật viên dàn trang, chia sẻ: Để có được những trang báo đẹp về hình thức, hài hòa về nội dung, bộ phận dàn trang phối hợp cùng thư ký tòa soạn để sắp xếp hình ảnh, bài viết lên từng trang in sao cho đúng thể thức, bố cục, quy chuẩn trình bày, sau nữa là yếu tố thẩm mỹ, làm sao cho đẹp, cho hấp dẫn người đọc. Tuy nhiên, dù báo có trình bày đẹp đến đâu mà còn những “hạt sạn” thì coi như chưa trọn vẹn. Chị Nguyễn Thị Kim Ái, phụ trách dò morat, bày tỏ: “Chúng tôi đảm trách khâu cuối cùng của tờ báo trước khi xuất file gửi đi in nên đòi hỏi sự tỉ mỉ tuyệt đối".

Canh, giữ và đưa sóng đến khán giả

Chị Hoàng Thị Thanh Thúy, phụ trách công việc đạo diễn phát sóng của Báo và Phát thanh, Truyền hình Đắk Lắk. Công việc của chị là kiểm tra thời lượng các chương trình theo khung giờ trước khi phát sóng nên phải thường xuyên tiếp xúc với nhiều màn hình ti vi bật mở, trình chiếu các hình ảnh khác nhau. “Phát sóng trực tiếp hoặc sản xuất chương trình/phim chạy theo lịch chiếu hàng ngày/tuần đòi hỏi tốc độ xử lý thông tin cực nhanh. Đặc biệt, trong quá trình phát sóng, bất kỳ lỗi nào từ thiết bị, mất tín hiệu, lỗi âm thanh, hay hình ảnh chèn sai đều lập tức đến thẳng mắt người xem. Đạo diễn phát sóng phải đưa ra quyết định trong chớp mắt mà không có thời gian để sửa sai hay làm lại”, chị Thúy bộc bạch về công việc đang làm.

Chịu áp lực nặng nề từ tính chất “sống còn” của thời gian thực, sức ép về sự cố kỹ thuật không thể vãn hồi, kiểm duyệt khắt khe cùng với khung giờ làm việc từ 5g30 - 12 giờ, 12g - 18g, 18g - 24g, một khung giờ làm việc mà đối với bất kỳ một phụ nữ nào cũng là khắc nghiệt, song từ năm 2004 đến nay, chị luôn hoàn thành tốt công việc.

Hay như tại phòng dựng hậu kỳ, đạo diễn truyền hình Nguyễn Minh Trí phải trực tiếp kiểm tra và rà soát quá trình dựng hình theo đúng kịch bản đã được duyệt. “Mỗi bản tin là chuỗi hình ảnh phải chuyển tải linh hoạt. Nội dung quan trọng, nhưng nếu hình không chặt, ánh sáng không đẹp, chia khung sai sẽ làm ảnh hưởng đến chất lượng và khả năng tiếp nhận của khán giả”, anh Trí đơn cử một vài chi tiết về công việc của mình.

Đạo diễn phát sóng Hoàng Thị Thanh Thúy kiểm tra khung chương trình phát sóng.

Trong quy trình làm báo, nhất là với báo nói, báo hình thì không thể thiếu phát thanh viên. Phát thanh viên Nguyễn Hương Quỳnh có giọng đọc truyền cảm, khuôn mặt sáng, nụ cười duyên là những điểm cộng lớn mà khán giả truyền hình dễ nhìn thấy mỗi ngày trên ti vi. Những ngày đầu vào nghề, Quỳnh tập ngồi trước gương, nhìn vào gương và xem đấy là những khán giả của mình. Tập diễn xuất, tập nói để làm sao khuôn hình thấy được miệng phải tươi, dáng vẻ phải thật tự nhiên, gần gũi. Tập tiếng nữa, phải tập đọc làm sao tròn vành rõ tiếng. Đặc biệt là để hình ảnh của mình đẹp hơn trong mắt khán giả mỗi ngày, cô gái sinh năm 1987 này phải biết lựa chọn các trang phục sao cho phù hợp với vóc dáng và hòa hợp với chủ đề của chương trình.

Quỳnh bộc bạch: Trong mỗi chương trình, kể cả những chương trình đã được đầu tư, dàn dựng rất kỹ lưỡng cũng không thể tránh khỏi những vấn đề phát sinh, những trục trặc hay sự cố không lường trước được. Trong những lúc như vậy, người dẫn chương trình chính là người đứng ra “chữa cháy”, xử lý tình huống để cho chương trình được thông suốt, liền mạch, phù hợp về thời gian và nội dung. “Tất cả các vốn kiến thức, giọng nói, kỹ năng ứng biến nhanh… đều không phải tự nhiên mà có, đó là kết quả của quá trình bền bỉ luyện tập, tích lũy kinh nghiệm, học hỏi không ngừng và cập nhật xu hướng phát triển để luôn mới mẻ trong mắt khán giả cũng như mỗi chương trình, góp phần tạo nên sự thành công của các chương trình do Báo và Phát thanh, Truyền hình Đắk Lắk thực hiện”, Quỳnh nói.

Mỗi tác phẩm báo chí hoàn chỉnh là sự phối hợp của một tập thể hùng hậu. Từ phóng viên dấn thân hiện trường, đến những người thầm lặng phía sau như biên tập viên, kỹ thuật viên, nhân viên morat (báo in), đạo diễn, phát thanh viên... Tất cả cùng góp sức tạo nên những tác phẩm chân thực, chính xác, định hướng dư luận và chạm đến trái tim công chúng.

Thúy Hằng