Trên những cung đường tuần tra và thao trường huấn luyện, những chú chó nghiệp vụ luôn sát cánh cùng người lính biên phòng. Đây là những “trợ thủ” đặc biệt, góp phần bảo vệ bình yên nơi tuyến đầu.

Tại cuộc diễn tập, giữa đội hình cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng thực hành các tình huống giả định, chú chó nghiệp vụ Za Kap gây ấn tượng bởi dáng vẻ mạnh mẽ, nhanh nhẹn và luôn trong trạng thái cảnh giác. Bám sát huấn luyện viên, Za Kap thực hiện thuần thục từng động tác theo khẩu lệnh, sẵn sàng chuyển trạng thái khi tình huống thay đổi.

Những khoảnh khắc ấy cho thấy phía sau một chú chó nghiệp vụ hoạt động chính xác trên thao trường là cả quá trình tuyển chọn, chăm sóc, huấn luyện công phu; đồng thời là sự gắn bó đặc biệt giữa Za Kap và người lính.

Sau khi "tốt nghiệp" Trường Trung cấp 24 Biên phòng, Za Kap được đưa về Đồn Biên phòng Cửa khẩu Đắk Ruê (Bộ đội Biên phòng Đắk Lắk) thực hiện nhiệm vụ. Thiếu tá Vương Văn Thành, huấn luyện viên chó nghiệp vụ của đơn vị, là người trực tiếp chăm sóc và huấn luyện Za Kap.

Chó nghiệp vụ tham gia diễn tập cùng người lính biên phòng.

Từ những ngày đầu về đơn vị, Za Kap bộc lộ nhiều tố chất phù hợp với yêu cầu nghiệp vụ. Chú có hệ thần kinh nhanh, mạnh, linh hoạt; thực hiện tốt các động tác cơ bản và đặc biệt nhạy với nguồn hơi. Qua thời gian huấn luyện, Za Kap ngày càng hình thành phản xạ ổn định, chấp hành tốt khẩu lệnh và phối hợp ngày càng ăn ý với người huấn luyện.

Trong thực hiện nhiệm vụ, Za Kap cùng cán bộ, chiến sĩ tham gia tuần tra, huấn luyện chiến đấu và các nhiệm vụ thực tế tại địa bàn.

Với Thiếu tá Vương Văn Thành, sự gắn bó với những chú chó nghiệp vụ không chỉ bắt đầu từ Za Kap. Có duyên với công việc huấn luyện chó nghiệp vụ từ năm 2008, anh từng có nhiều năm đồng hành cùng Mich Lô - một “cộng sự” đặc biệt, thân thiết trong những chuyến tuần tra.

Anh Thành kể, khi anh đi nghỉ phép và giao Mich Lô cho người khác chăm sóc, chú chó rơi vào trạng thái buồn bã, bỏ ăn. Nghe tin, dù đang trong thời gian nghỉ, anh nhanh chóng trở lại đơn vị. Khi nhìn thấy người huấn luyện, Mich Lô lập tức trở nên phấn chấn và ăn uống bình thường. Trong quá trình làm nhiệm vụ, Mich Lô cũng luôn thể hiện sự cảnh giác cao độ, nhận thấy người khác có hành động bất thường với người huấn luyện, chú lập tức gầm gừ, áp sát, sẵn sàng bảo vệ chủ nhân.

Những câu chuyện tưởng như đơn giản ấy lại cho thấy một yếu tố rất quan trọng trong công tác huấn luyện chó nghiệp vụ, đó là sự tin tưởng và gắn kết giữa người lính với “cộng sự” của mình. Để một chú chó thực hiện chính xác khẩu lệnh, nhận biết tình huống và phối hợp hiệu quả, người huấn luyện không chỉ cần kỹ năng mà còn hiểu tính cách, trạng thái và những phản ứng rất riêng của từng con vật.

Để có một Za Kap, Mich Lô trưởng thành trong thực hiện nhiệm vụ, phía sau là quy trình tuyển chọn và huấn luyện nghiêm ngặt.

Chú chó Za Kap tham gia cùng lực lượng biên phòng xử trí các tình huống giả định.

Cụm cơ động chó nghiệp vụ số 3 Tây Nguyên (thuộc Trường Trung cấp 24 Biên phòng) đang chăm sóc, huấn luyện chó nghiệp vụ, sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ trên địa bàn chiến lược Tây Nguyên.

Theo Thiếu tá Lưu Quang Liệu, Cụm trưởng Cụm cơ động chó nghiệp vụ số 3 Tây Nguyên, những chú chó nghiệp vụ có nguồn gốc từ Đức và Bỉ, được theo dõi, chăm sóc ngay từ khi còn nhỏ. Trong quá trình nuôi dưỡng, cán bộ cho chó làm quen với các đồ chơi nghiệp vụ, đồng thời quan sát để đánh giá thể chất, thần kinh, khả năng phản ứng và những tố chất cần thiết; đồng thời loại bỏ những cá thể không đáp ứng yêu cầu.

Để được thực hiện nhiệm vụ, mỗi chú chó phải trải qua quá trình huấn luyện nghiêm ngặt và vượt qua... kỳ thi tốt nghiệp với nhiều nội dung. Tùy tố chất và yêu cầu nhiệm vụ, chó được huấn luyện các chuyên ngành như truy lùng, bảo vệ, phục kích, tuần tra, canh gác; hoặc những chuyên ngành đặc thù như phát hiện ma túy, tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn.

Trong từng bài tập, yêu cầu nằm ở khả năng và cả sự phối hợp giữa chó nghiệp vụ với người huấn luyện. Mỗi khẩu lệnh, cử chỉ của người lính phải trở thành tín hiệu để chú chó phản ứng đúng, nhanh và chính xác. Đó là kết quả của quá trình rèn luyện lặp đi lặp lại, kiên trì đến khi hình thành phản xạ.

Tại Cụm cơ động chó nghiệp vụ số 3 Tây Nguyên, Thiếu tá QNCN Lê Văn Tài phụ trách huấn luyện chú chó Kun Mốp; Thiếu tá QNCN Nguyễn Tiến Đạt phụ trách Dok Ko; Trung úy QNCN Lê Quang Hiếu phụ trách Wa Zu... Mỗi người một “cộng sự”, một chuyên ngành nhưng cùng chung yêu cầu về tính kỷ luật, khả năng phản ứng nhanh và sự phối hợp chính xác.

Từ những buổi huấn luyện trên thao trường đến những cung đường tuần tra nơi biên giới, những "trợ thủ" bốn chân ấy vẫn lặng lẽ song hành cùng người chiến sĩ biên phòng.

Quỳnh Anh