Thời gian qua, chính sách hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) đang từng bước đi vào cuộc sống qua những đợt bốc thăm, bàn giao đất ở, đất sản xuất tại Đắk Lắk. Đây là kết quả thực hiện theo Quyết định số 104/QĐ-TTg ngày 8/12/2023 của Thủ tướng Chính phủ về ban hành Đề án Phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo vệ an ninh, quốc phòng địa bàn Tây Nguyên và Quyết định số 261/QĐ-UBND ngày 4/5/2024 của UBND tỉnh Đắk Lắk.
Đơn cử, tại Ia Rvê, 28 hộ đã được bốc thăm nhận đất ở; xã Phú Xuân bố trí đất ở cho 12 hộ, mỗi hộ 192 m²; Dray Bhăng giao đất ở cho 20 hộ và bố trí đất sản xuất cho 4 hộ, mỗi hộ 2.500 m²... Đây là những bước đi thiết thực nhằm mở ra cơ hội an cư, cải thiện điều kiện sống cho các hộ đồng bào DTTS còn khó khăn. Tuy nhiên, đây mới chỉ phản ánh kết quả ban đầu. Hiệu quả thực chất phải được đo bằng khả năng an cư, tạo thu nhập và từng bước thoát nghèo từ chính nguồn lực được trao.
Một mảnh đất được hỗ trợ là điểm khởi đầu để dựng nhà, ổn định nơi cư trú. Nhưng để an cư, người dân còn cần hạ tầng thiết yếu, điều kiện sinh hoạt và quyền sử dụng đất hợp pháp. Vì vậy, việc giao đất cần gắn với giải quyết đồng bộ các điều kiện để người dân sớm ổn định cuộc sống.
Tương tự, đất sản xuất chỉ trở thành nguồn lực tạo thu nhập khi phù hợp với điều kiện canh tác, nguồn nước và khả năng đầu tư của từng hộ gia đình. Với những hộ thiếu vốn, kỹ thuật hoặc đầu ra sản phẩm khó có thể khai thác hiệu quả diện tích được giao nếu chỉ nhận đất mà không có sự hỗ trợ tiếp theo. Do đó, chính sách cần được triển khai đồng bộ với tín dụng ưu đãi, hướng dẫn kỹ thuật, đào tạo nghề, đầu tư hạ tầng và kết nối tiêu thụ sản phẩm. Đây là điều kiện quan trọng giúp người dân giảm phụ thuộc vào hỗ trợ, nâng cao thu nhập, từng bước vươn lên.
Chính vì vậy, công việc không chỉ dừng lại ở khâu xét duyệt, bốc thăm, bàn giao mà cần theo dõi tình hình sử dụng đất, kịp thời tháo gỡ vướng mắc pháp lý và hỗ trợ những hộ gặp khó khăn trong tổ chức sản xuất. Việc kiểm tra sau giao đất cũng cần bảo đảm đúng mục đích, hạn chế tình trạng bỏ hoang hoặc phát sinh rủi ro khiến người dân mất đi nguồn lực vừa được hỗ trợ.
Những kết quả tại địa phương cho thấy đề án đang được cụ thể hóa bằng những hỗ trợ thiết thực. Tuy nhiên, hiệu quả của chính sách không chỉ thể hiện ở việc hoàn thành các chỉ tiêu giao đất, mà quan trọng hơn là mức độ chuyển biến trong đời sống người dân, từ hiệu quả thực tế ổn định chỗ ở, đưa đất vào sản xuất, cải thiện thu nhập và chủ động phát triển kinh tế. Khi đất đai được sử dụng hiệu quả và người dân có cơ hội phát triển sinh kế lâu dài, nguồn lực hỗ trợ mới thật sự trở thành nền tảng để thoát nghèo bền vững.
Trao đất ở, đất sản xuất là điểm khởi đầu. Đích đến phải là cuộc sống ổn định và khả năng tự chủ trong sản xuất ngày càng cao của người dân.
Minh Khuê
