Trước những thay đổi nhanh chóng của thị trường lao động, các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đang từng bước đổi mới chương trình đào tạo, chuyển từ cách đào tạo theo chương trình có sẵn sang gắn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và xã hội.

Cần nguồn nhân lực mới

Sự phát triển của kinh tế số, các dự án hạ tầng trọng điểm cùng quá trình chuyển đổi sản xuất đang làm thay đổi nhu cầu nhân lực trên địa bàn tỉnh. Những ngành gắn với chế biến nông sản, logistics, công nghệ thông tin, du lịch, quản trị và vận hành chuỗi cung ứng nông nghiệp... ngày càng đòi hỏi nguồn nhân lực có kiến thức chuyên môn nhưng đồng thời phải thành thạo công nghệ, có kỹ năng thực hành và khả năng thích ứng với môi trường làm việc mới.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, quá trình ứng dụng công nghệ vào sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông sản đang làm thay đổi yêu cầu đối với người lao động. Không còn chỉ thực hiện những công việc thủ công hoặc theo quy trình có sẵn, người lao động phải biết sử dụng thiết bị, phần mềm, dữ liệu và thích ứng với các quy trình sản xuất hiện đại.

Ở các lĩnh vực dịch vụ, công nghiệp và y tế, yêu cầu về chất lượng nhân lực cũng ngày càng cao, đòi hỏi kiến thức đào tạo trong nhà trường cần phải được liên tục cập nhật.

Theo lãnh đạo các trường đại học, cao đẳng trong tỉnh, những chuyển động của thị trường lao động hiện nay đã đặt các cơ sở giáo dục trước yêu cầu không thể đào tạo theo những gì mình có, mà phải hướng tới những gì thị trường cần. Nội dung ngành nghề, học phần được xem xét định kỳ với sự tham gia của chuyên gia và đơn vị sử dụng lao động, qua đó giảm những nội dung nặng tính lý thuyết, tăng kiến thức và kỹ năng thiết thực.

Sinh viên Trường Cao đẳng Đắk Lắk thực hành nghề hàn. Ảnh: T. Hiếu

Nhà trường thay đổi cách đào tạo

Tại Trường Đại học Y Dược Buôn Ma Thuột, chương trình đào tạo được định hướng theo nhu cầu nhân lực của các cơ sở y tế, bệnh viện, phòng khám và cơ sở chăm sóc sức khỏe. Với các ngành Y khoa, Y học cổ truyền, Y học dự phòng, Dược học, Kỹ thuật xét nghiệm y học, Điều dưỡng, Y tế công cộng, nhà trường phối hợp với đơn vị sử dụng lao động xây dựng kế hoạch đào tạo, tăng cường thực hành lâm sàng, thực tập theo vị trí việc làm, giúp sinh viên nâng cao năng lực chuyên môn và khả năng thích ứng nghề nghiệp. Nhờ đó, nhiều sinh viên có việc làm ngay sau tốt nghiệp, tỷ lệ có việc làm ở các ngành đào tạo duy trì ở mức cao.

Tương tự, tại Trường Cao đẳng Đắk Lắk, yêu cầu về kỹ năng nghề cũng được đặt ở vị trí trọng tâm. Các nghề như Công nghệ ô tô, Điện công nghiệp, Điện tử công nghiệp, Hàn, Cắt gọt kim loại, Công nghệ thông tin, Kỹ thuật lắp đặt điện và điều khiển trong công nghiệp được tổ chức đào tạo theo hướng tăng thực hành. Khoảng 70% thời gian đào tạo dành cho thực hành tại xưởng và doanh nghiệp, giúp học sinh, sinh viên rèn luyện kỹ năng nghề, tiếp cận thiết bị và quy trình sản xuất thực tế. Theo TS. Đặng Văn Lái, Hiệu trưởng nhà trường, cùng với kiến thức và kỹ năng nghề, trường chú trọng trang bị kỹ năng mềm, ngoại ngữ, kỹ năng số và tác phong công nghiệp cho người học. Nhờ vậy, khoảng 90% học sinh, sinh viên tốt nghiệp có việc làm đúng chuyên môn, đáp ứng yêu cầu công việc mà không phải đào tạo lại.

Từ sự thay đổi của thị trường lao động, các trường đang chuyển từ tư duy đào tạo theo chương trình có sẵn sang đào tạo theo yêu cầu của vị trí việc làm, giúp người học có kiến thức phù hợp, kỹ năng thực tế và khả năng thích ứng với thị trường lao động liên tục biến động.

Theo PGS.TS Lê Đức Niêm, Phó Hiệu trưởng kiêm Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo nhiệm kỳ 2025 - 2030, Trường Đại học Tây Nguyên, chương trình đào tạo phải thường xuyên được cập nhật để phù hợp với sự thay đổi của thị trường lao động. Việc điều chỉnh chuẩn đầu ra, nội dung học phần và các chuyên đề theo yêu cầu thực tế của từng lĩnh vực đang trở thành yêu cầu bắt buộc tại các khoa.

Trung Hiếu - Lê Lan