Chỉ sau vài phút làm theo hướng dẫn của người tự xưng cán bộ Công an hỗ trợ đăng ký tài khoản định danh điện tử mức độ 2 cho con, chị N.T.H. (trú phường Buôn Ma Thuột) bất ngờ phát hiện tài khoản ngân hàng bị trừ gần 40 triệu đồng. Toàn bộ số tiền tích cóp để chuẩn bị năm học mới cho con bỗng “bốc hơi”.

Theo lời kể của chị H., cách đây hơn 1 tuần, chị nhận được cuộc gọi từ một người đàn ông xưng là cán bộ quản lý cư trú. Người này đọc đúng họ tên con chị, trường dự kiến nhập học và thông báo hồ sơ tuyển sinh của cháu “chưa đồng bộ dữ liệu định danh điện tử”, cần bổ sung gấp nếu không sẽ ảnh hưởng việc nhập học.

Để tạo lòng tin, đối tượng còn gọi video với hình ảnh mặc trang phục giống lực lượng công an nhân dân, hướng dẫn chị tải một ứng dụng “hỗ trợ định danh điện tử”. Sau khi cài đặt, điện thoại của chị liên tục bị yêu cầu cấp quyền truy cập. Chỉ ít phút sau, tài khoản ngân hàng của chị bị trừ tiền liên tiếp.

“Tôi cứ nghĩ là thủ tục thật vì đúng lúc nhà trường đang yêu cầu bổ sung hồ sơ. Đến khi nhận tin nhắn báo bị chuyển tiền thì đã quá muộn”, chị H. bàng hoàng.

Đây không phải trường hợp cá biệt. Thời gian gần đây, tình trạng các đối tượng giả danh lực lượng công an để lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua việc hỗ trợ đăng ký tài khoản định danh điện tử mức độ 2 cho trẻ em đang diễn biến phức tạp tại nhiều địa phương.

Công an xã Ea Wy đến trường học để thu nhận ảnh và vân tay làm định danh điện tử cho học sinh.

Đáng lo ngại, các đối tượng liên tục thay đổi thủ đoạn, đánh trúng tâm lý lo lắng của phụ huynh trong thời điểm các trường học triển khai tuyển sinh đầu cấp, hoàn thiện hồ sơ học sinh và nhu cầu tích hợp giấy tờ trên ứng dụng VNeID tăng cao.

Theo phản ánh của nhiều người dân, các đối tượng thường gọi điện tự xưng là cán bộ công an, cán bộ quản lý cư trú hoặc cán bộ hỗ trợ dịch vụ công trực tuyến để yêu cầu cập nhật thông tin định danh điện tử cho con em. Một số phụ huynh còn nhận được thông báo dữ liệu căn cước của học sinh bị sai lệch, hồ sơ tuyển sinh chưa hợp lệ hoặc cần “xác thực gấp” để tránh ảnh hưởng đến việc dự thi, nhập học.

Tinh vi hơn, các đối tượng giả mạo số điện thoại cơ quan nhà nước, sử dụng hình ảnh, trang phục giống lực lượng công an để gọi video nhằm tạo sự tin tưởng. Sau đó, chúng yêu cầu nạn nhân truy cập đường link lạ, cài đặt ứng dụng giả mạo “dịch vụ công”, “hỗ trợ định danh điện tử” hoặc “đồng bộ dữ liệu dân cư”.

Khi người dân làm theo hướng dẫn, các ứng dụng độc hại sẽ bí mật chiếm quyền điều khiển điện thoại, đánh cắp thông tin cá nhân, dữ liệu sinh trắc học, mã OTP và thực hiện hành vi chuyển tiền khỏi tài khoản ngân hàng.

Nhiều phụ huynh vì sợ ảnh hưởng đến việc học tập, thi cử của con nên mất cảnh giác, vô tình để cho kẻ gian chiếm đoạt tài sản. Có trường hợp chỉ vài phút sau khi cung cấp mã OTP hoặc cài ứng dụng giả mạo đã mất hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng.

Theo Nghị định số 69/2024/NĐ-CP của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 1/7/2024, trẻ em từ đủ 6 tuổi đến dưới 14 tuổi đã được cấp thẻ căn cước có thể đăng ký tài khoản định danh điện tử mức độ 2 trên ứng dụng VNeID. Tuy nhiên, việc đăng ký phải được thực hiện trực tiếp tại cơ quan công an để xác thực thông tin theo đúng quy định, tuyệt đối không thực hiện thông qua điện thoại, tin nhắn, mạng xã hội hay các đường link trực tuyến do người lạ cung cấp. Đồng thời, bố, mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp của trẻ phải có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 mới được thực hiện thủ tục đăng ký cho trẻ.

Trước thực trạng trên, Công an tỉnh Đắk Lắk khuyến cáo người dân tuyệt đối không làm theo các yêu cầu chuyển tiền để “kích hoạt”, “nâng cấp” hoặc “làm nhanh” tài khoản định danh điện tử... từ những cuộc gọi, tin nhắn tự xưng là cán bộ công an. Tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân, giấy tờ tùy thân, mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng cho bất kỳ ai qua điện thoại hoặc mạng xã hội; không truy cập các đường link lạ, không cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc.

Khi nhận được thông tin liên quan đến hồ sơ học sinh, tuyển sinh hoặc định danh điện tử, phụ huynh cần chủ động liên hệ trực tiếp với nhà trường hoặc cơ quan công an nơi gần nhất để xác minh.

Lê Thành