Tự ý chuyển tiền vào tài khoản rồi đòi trả cả gốc lẫn lãi, dựng khoản nợ không có thật hay khấu trừ những khoản phí vô lý… các thủ đoạn này cho thấy hoạt động tín dụng đen đã vượt khỏi khuôn khổ quen thuộc của việc cho vay lãi nặng.

Các đối tượng không chỉ tìm người có nhu cầu vay tiền để trục lợi, mà còn tìm cách biến người dân thành con nợ ngoài ý muốn. Trong một số trường hợp, sau khi tiền được chuyển vào tài khoản của người dân, các đối tượng viện cớ chuyển nhầm để xin lại, yêu cầu hoàn trả sang tài khoản khác. Đến khi bị đòi nợ, người đứng tên khoản vay mới phát hiện mình bị lừa.

Ảnh minh họa. Nguồn: Internet

Điều đáng lo ngại là sức ép không chỉ nằm ở khoản tiền bị chiếm đoạt. Những cuộc gọi liên tục, những lời đe dọa, việc phát tán thông tin cá nhân hoặc gây áp lực lên gia đình, đồng nghiệp có thể đẩy nạn nhân vào trạng thái hoang mang, sợ hãi. Có người im lặng vì xấu hổ, có người tìm cách trả tiền để được yên thân. Sự im lặng và tâm lý lo sợ có thể khiến các hành vi vi phạm chậm được phát hiện, tạo điều kiện để các đối tượng tiếp tục hoạt động và tìm thêm nạn nhân.

Cùng với việc mở rộng khả năng tiếp cận các nguồn vốn chính thống, thời gian qua, các cơ quan chức năng đã triển khai nhiều biện pháp phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm tín dụng đen. Lực lượng công an tập trung phát hiện, xử lý các đường dây cho vay lãi nặng, đòi nợ trái pháp luật; rà soát, vô hiệu hóa các website, ứng dụng cho vay trái phép; phối hợp xử lý sim rác và tài khoản ngân hàng ảo... Công tác tuyên truyền cũng được chú trọng, giúp người dân nhận diện những thủ đoạn cho vay trái ý muốn, lừa đảo liên quan đến tài khoản, đòi nợ trái pháp luật hoặc thu phí bất hợp lý; đồng thời biết cách bảo vệ thông tin cá nhân, lưu giữ chứng cứ và chủ động trình báo khi phát hiện dấu hiệu vi phạm…

Chị Lê Hồng Vân quê xã Tây Hòa, hiện làm việc tại Thành phố Hồ Chí Minh, từng bị gọi đòi khoản vay do con trai mình đứng tên. Khi hỏi lại con, chị được biết khoản vay đã được tất toán từ lâu. Trong thời gian đó, các đối tượng liên tục gọi điện yêu cầu chị cung cấp chứng từ đã tất toán, kèm lời đe dọa đưa hình ảnh chị và gia đình lên mạng xã hội. Chị cho biết, sau khi thông báo đã lưu tin nhắn, ghi âm các cuộc gọi và trình báo công an, chị không còn bị gọi đòi nợ nữa. Chị Vân chia sẻ: “Nhờ xem được nhiều video tuyên truyền trên Trang Phòng chống tội phạm trực tuyến nên chị biết cách ứng xử khi bị gọi đe dọa, đòi nợ”.

Tội phạm tín dụng đen có thể lợi dụng thông tin cá nhân, những khoản nợ không rõ ràng và tâm lý lo sợ để gây sức ép, tiếp tục trục lợi. Vì vậy, người dân cần bình tĩnh trước các cuộc gọi đòi nợ bất thường. Khi phát sinh giao dịch đáng ngờ, người dân cần liên hệ ngân hàng để được hướng dẫn xử lý, không tự ý chuyển tiền sang tài khoản khác theo yêu cầu của người lạ. Đồng thời lưu giữ tin nhắn, ghi âm cuộc gọi, lưu thông tin giao dịch và trình báo cơ quan công an khi có dấu hiệu lừa đảo, bị đe dọa hoặc cưỡng ép.

Đấu tranh với tín dụng đen không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng mà còn cần sự chủ động của mỗi người dân và trách nhiệm của cộng đồng. Không im lặng trước hành vi đe dọa, không để nỗi sợ chi phối cách ứng xử, không phát tán thông tin bôi nhọ và hỗ trợ người bị hại tiếp cận cơ quan chức năng là những việc làm thiết thực để bảo vệ bản thân, góp phần ngăn chặn tội phạm. Khi người dân được trang bị kiến thức, biết cách tự bảo vệ và sẵn sàng phối hợp với cơ quan chức năng, những thủ đoạn dựa vào sự hoang mang, sợ hãi sẽ khó có cơ hội tiếp tục phát huy tác dụng.

Khải An