World Cup 2026 đang diễn ra sôi động, hấp dẫn trên các sân cỏ Bắc Mỹ. Dõi theo màn trình diễn của các đội tuyển, những người yêu bóng đá Việt Nam tự hỏi: Bao giờ bóng đá nam Việt Nam mới có thể hiện diện ở ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh?

Từ mục tiêu chiến lược...

Còn nhớ, Đại hội Liên đoàn Bóng đá Việt Nam khóa IX diễn ra cuối năm 2022, bóng đá Việt Nam từng chính thức đặt mục tiêu góp mặt tại vòng chung kết World Cup 2030.

Tuy nhiên, khi nhìn nhận, phân tích, đánh giá toàn diện về sự phát triển của bóng đá khu vực cũng như châu lục, mục tiêu này sau đó được điều chỉnh. Giữa năm 2025, khi Bộ VH-TT&DL phê duyệt Đề án phát triển bóng đá Việt Nam đến năm 2030, định hướng đến năm 2045, mục tiêu tham dự World Cup được lùi sang năm 2034. Giai đoạn đến năm 2030 được xác định thực tế hơn là phấn đấu lọt vào vòng loại thứ ba khu vực châu Á.

Việc điều chỉnh mục tiêu không đồng nghĩa với sự thụt lùi, mà phản ánh cách tiếp cận thận trọng, dựa trên cơ sở khoa học và thực tế.

Đội tuyển bóng đá nam Việt Nam hướng đến mục tiêu năm 2030 vào vòng loại cuối cùng World Cup, khu vực châu Á. Ảnh: VFF

Dưới thời huấn luyện viên (HLV) Kim Sang-sik, năm 2025 được xem là dấu mốc thành công khi bóng đá Việt Nam giành "cú ăn ba" lịch sử: vô địch ASEAN Cup 2024, vô địch U23 Đông Nam Á và Huy chương Vàng SEA Games 33.

Nếu như giai đoạn dưới thời HLV Park Hang-seo giúp bóng đá Việt Nam tạo nên bước đột phá khi lần đầu tiên lọt vào vòng loại cuối cùng World Cup khu vực châu Á thì giai đoạn hiện nay được kỳ vọng sẽ là bước phát triển tiếp theo, hướng đến sự ổn định và bền vững. Thế hệ cầu thủ trưởng thành từ những giải trẻ quốc gia, kết hợp với những nhân tố giàu kinh nghiệm ở đội tuyển quốc gia, đang tạo nên lực lượng có chiều sâu hơn trước. Hệ thống đào tạo trẻ tại nhiều câu lạc bộ cũng được đầu tư bài bản hơn, góp phần hình thành lớp kế cận chất lượng.

Cùng với đó việc FIFA điều chỉnh quy định, nâng số đội tham dự World Cup từ 32 lên 48 đã mở ra nhiều cơ hội hơn cho các nền bóng đá đang phát triển. Châu Á cũng được tăng số suất dự World Cup lên 8 suất chính thức cùng 1 suất tranh vé vớt. Đây được xem là cánh cửa rộng hơn rất nhiều so với trước đây.

Song cơ hội không đồng nghĩa với việc con đường sẽ trở nên dễ dàng. Bởi nếu như trước đây, Việt Nam chủ yếu cạnh tranh với các đội bóng trong khu vực Đông Nam Á thì hiện nay, cuộc đua giành vé World Cup là sự cạnh tranh với những nền bóng đá hàng đầu châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, Iran, Saudi Arabia, Qatar, Uzbekistan, Iraq, UAE, Jordan hay Oman. Đây đều là những đội tuyển có trình độ, đẳng cấp tốp đầu châu lục, họ sở hữu nền tảng đào tạo chuyên nghiệp, giải vô địch quốc gia chất lượng cao cùng lực lượng cầu thủ đang thi đấu ở châu Âu hoặc các giải đấu hàng đầu châu Á.

Ngay trong khu vực Đông Nam Á, khoảng cách cũng đang thu hẹp. Indonesia, Malaysia đang tạo nên bước tiến mạnh mẽ nhờ chính sách nhập tịch quy mô lớn với nhiều cầu thủ đến từ châu Âu. Trong khi đó, Thái Lan vẫn duy trì vị thế là một trong những nền bóng đá phát triển nhất khu vực với hệ thống giải đấu chuyên nghiệp và nguồn lực tài chính dồi dào. Điều đó đồng nghĩa, Việt Nam không chỉ phải vượt qua các đối thủ truyền thống trong khu vực mà còn phải đủ sức cạnh tranh với những đội bóng thuộc tốp đầu châu lục nếu muốn giành vé dự World Cup.

... đến hành động cụ thể

Để biến mục tiêu World Cup thành hiện thực, bóng đá Việt Nam còn rất nhiều việc phải làm. Công việc trước mắt của bóng đá Việt Nam cần bắt tay vào làm ngay là nâng cao chất lượng các giải bóng đá chuyên nghiệp, tính cạnh tranh, giúp cầu thủ được thi đấu thường xuyên trong môi trường khắc nghiệt, qua đó nâng cao trình độ. Hiện nay, V.league vẫn còn nhiều hạn chế về chất lượng chuyên môn, công tác tổ chức, cơ sở vật chất và khả năng thu hút khán giả.

Bên cạnh đó, công tác đào tạo trẻ cần được đầu tư đồng bộ hơn, từ hệ thống tuyển chọn, huấn luyện đến thi đấu. Những trung tâm đào tạo như Hoàng Anh Gia Lai, PVF, Hà Nội FC, Thể Công Viettel, Sông Lam Nghệ An... đã mang lại nhiều tín hiệu tích cực, nhưng để tạo nguồn cầu thủ đủ sức cạnh tranh ở tầm châu lục, mô hình này cần được nhân rộng. Việc đưa cầu thủ trẻ sang thi đấu ở nước ngoài cũng cần được xem là một chiến lược lâu dài, bởi khi được rèn luyện trong môi trường bóng đá phát triển, họ sẽ tích lũy được kinh nghiệm, tư duy chiến thuật và bản lĩnh thi đấu, từ đó nâng chất lượng đội tuyển quốc gia.

Giấc mơ World Cup của bóng đá nam Việt Nam rõ ràng không thể thành hình chỉ sau một giải đấu hay một thế hệ xuất thần. Đó là một hành trình dài hơi đòi hỏi sự kiên trì, đồng bộ và một tư duy chiến lược thấu đáo. Khi nội lực vững vàng kết hợp với những bước đi, giải pháp khoa học, câu hỏi "bao giờ" chắc chắn sẽ tìm được lời đáp xứng đáng trong tương lai.

Đăng Triều