Tháng 5 về, đường quê như bừng tỉnh trong hương sen ngan ngát. Những đầm sen ven làng đồng loạt bung nở, cánh hồng, cánh trắng vươn mình trong nắng sớm, soi bóng xuống mặt nước phẳng lặng. Gió ngang qua đầm mang theo mùi hương dịu nhẹ len vào từng mái nhà, từng mảnh vườn. Ai đi qua cũng cố chậm lại một nhịp để hít sâu hơn một chút, cảm nhận hết sự thanh khiết, dịu dàng của hương sen đầu mùa.

Người xưa nói: “Đêm tháng 5 chưa nằm đã sáng”, quả thật sáng tháng 5 dường như đến rất sớm. Mới tinh mơ, nắng đã rót ánh vàng khắp sân. Đàn gà vốn còn lim dim nơi góc hiên vắng nay đã ra vườn, rỉa đất từ khi nào. Cả làng quê như thức dậy sớm hơn thường ngày với những tất bật của mùa gặt.

Tháng 5, không chỉ là mùa thu hoạch lúa mà còn là mùa hái sen. Tiếng gà đầu tiên vừa cất lên giữa xóm, người làng đã thức dậy, đeo gùi, xỏ đôi ủng ra đồng. Những chiếc ghe nhỏ lặng lẽ rẽ làn sương sớm len qua từng khoảng lá xanh, hướng tới những đài sen đã cứng hạt.

Bàn tay người thoăn thoắt thu hoạch. Những đài sen buổi sớm còn đẫm hơi sương theo bước chân người làng từ ruộng về bên hiên nhà, kịp để các chị, các mẹ tách hạt mang ra chợ buổi sớm. Hương sen vương vấn cũng theo những gánh hàng đi khắp các phiên chợ, làm dịu lại cả một góc nắng tháng 5.

Có người trong phố chịu dậy sớm tới tận đầm sen, mua những đài sen vừa hái, ngồi ngay trên vạt cỏ ven bờ tách vỏ, thưởng thức những hạt sen non trắng ngần. Vị ngọt dịu, thơm ngậy lan tỏa trong miệng cùng với hương sen dịu mát hòa trong buổi nắng sớm.

Minh họa: Châu Linh

Tháng 5 về, làng quê đẹp như một bức tranh đa sắc. Ngoài đồng xa là sắc vàng óng ả của mùa lúa chín, của hoa bí, hoa mướp đang nở rộ trên những vuông ruộng cạn. Dưới đầm sâu là khoảng xanh mướt của lá cùng sắc hồng, sắc trắng của sen đầu mùa và đâu đó điểm thêm chút tím nhạt của hoa súng trái vụ.

Tháng 5 về, bọn trẻ cũng bắt đầu rộn ràng với những buổi tổng kết năm học. Những cuốn tập đã kín nét chữ được xếp ngay ngắn lên giá sách, lưu giữ lại một chặng đường nhỏ của tuổi thơ. Ngoài sân trường, tiếng cười nói ríu rít vang lên trong màu áo trắng tinh khôi và những ánh mắt háo hức chờ hè tới. Lá sen ngoài đầm cũng theo chân lũ trẻ về sân nhà, trở thành chiếc mũ ngộ nghĩnh giúp chúng tha hồ đá bóng, nhảy dây, rong ruổi khắp xóm mà không sợ mẹ la vì phơi nắng. Có đứa còn lấy cuống sen làm vòi thổi nước, cười vang cả một góc chiều quê. Những trò chơi giản dị ấy lớn lên cùng hương sen tháng Năm, trở thành một phần ký ức tuổi thơ mộc mạc.

Nhìn con trẻ, tôi thấy lại tuổi thơ mình trong đó, cũng giống như người lớn trong làng nhìn đám con nít chúng tôi lớn lên qua từng mùa sen. Thế hệ này nối tiếp thế hệ kia, làng cũng thay đổi nhiều, những con đường đất ngày xưa giờ được trải nhựa phẳng phiu. Nhà cửa mọc lên san sát, phố xá đông vui hơn, nhịp sống cũng thêm hối hả. Nhưng giữa bao đổi thay ấy, quê nhà vẫn còn đó, vẹn nguyên những đầm sen thanh mát như hồn quê dịu dàng luôn hiện hữu.

Tháng 5, tháng 6 là thời điểm sen nở rộ nhất trong năm, cũng là lúc đám trẻ háo hức bước vào kỳ nghỉ hè. Người làng đưa con, đưa cháu về quê để những đứa trẻ được chạy chân trần trên bờ ruộng, nghe tiếng ếch nhái gọi đêm, đội lá sen rong chơi dưới nắng và cảm nhận hồn quê mộc mạc trong từng cơn gió đồng. Còn với người lớn, đó cũng là dịp để tìm lại mình trong những ký ức của tuổi thơ, nơi có những mùa hè thơm mùi rơm mới và hương sen thanh mát.

Có những mùa sen đi qua rất nhanh, cánh hoa vừa nở cũng sớm tàn theo những cơn mưa đầu hạ nhưng hương sen thì vẫn vấn vương đâu đó. Gom lại theo từng mùa sen, nó trở thành thứ hương thơm dịu dàng của ký ức quê nhà, của tuổi thơ và của những tháng ngày bình yên. Hương sen tháng 5 vì thế giống như một lời nhắc khẽ, để mỗi người giữa bộn bề cuộc sống vẫn còn một nơi dịu dàng để nhớ, để trở về.

Bạch Vân