Ngày 1/7/2025 trở thành dấu mốc đặc biệt trong tiến trình cải cách nền hành chính quốc gia khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp chính thức vận hành trên phạm vi cả nước.

Tại Đắk Lắk, chủ trương lớn ấy không chỉ mở ra cuộc sắp xếp lại tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, mà còn tạo nên những chuyển động mới trong tư duy quản trị và điều hành ở cơ sở. Từ cuộc cải cách mang tính mở đường ấy, Đắk Lắk đang tập trung xây dựng nền hành chính với phương thức quản trị hiện đại, gần dân và kiến tạo mạnh mẽ cho sự phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Kỳ 1: Tinh gọn bộ máy, tối ưu hóa nguồn lực

Trong dòng chảy đổi mới của đất nước, chưa bao giờ yêu cầu xây dựng một bộ máy “tinh - gọn - mạnh - hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả” lại được đặt ra mạnh mẽ như hiện nay. Từ Trung ương đến địa phương, việc sắp xếp tổ chức bộ máy không còn là nhiệm vụ riêng của từng ngành, từng cấp mà đã trở thành một cuộc cải cách lớn của cả hệ thống chính trị vì nhân dân phục vụ, tạo động lực đột phá cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước.

Với tinh thần chủ động, quyết liệt và linh hoạt, tỉnh Đắk Lắk đã từng bước kiện toàn tổ chức bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách hành chính và chuyển đổi số, qua đó đưa mô hình mới vào vận hành đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cùng lãnh đạo tỉnh Đắk Lắk kiểm tra vận hành chính quyền địa phương tại Trung tâm phục vụ hành chính công xã Ea Bung.

Từ Nghị quyết 18 đến bước ngoặt cải cách lịch sử

Nghị quyết số 18-NQ/TW được Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam ban hành năm 2017 đã đặt nền tảng cho chủ trương mang tính cách mạng về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Kế thừa tinh thần cải cách từ Nghị quyết 18, hàng loạt chủ trương, kết luận, nghị quyết của Trung ương, Bộ Chính trị, Chính phủ tiếp tục được ban hành nhằm cụ thể hóa mục tiêu đổi mới tổ chức bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và xây dựng mô hình chính quyền địa phương hiện đại. Trong đó, Kết luận số 126-KL/TW ngày 14/2/2025, Kết luận số 127-KL/TW ngày 28/02/2025, Kết luận số 130-KL/TW ngày 14/3/2025 của Bộ Chính trị đã mở ra những định hướng mới mang tính đột phá, trong đó nổi bật là chủ trương bỏ cấp hành chính trung gian (cấp huyện), sáp nhập tỉnh, hoàn thiện mô hình tổ chức đảng, chính quyền, các tổ chức chính trị - xã hội, hệ thống tư pháp, quốc phòng - an ninh đáp ứng yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên vươn mình của đất nước.

Nghị quyết số 60-NQ/TW ngày 12/4/2025 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII tại Hội nghị lần thứ 11 đánh dấu bước ngoặt lịch sử, mở ra giai đoạn mới, sâu rộng và toàn diện hơn trong công cuộc kiện toàn tổ chức bộ máy hệ thống chính trị theo hướng tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, là bước chuẩn bị chiến lược cho Đại hội XIV, khẳng định quyết tâm mạnh mẽ của Đảng trong cải cách bộ máy và hoàn thiện thể chế.

Ngày 1/7/2025, mô hình chính quyền địa phương hai cấp (tỉnh và xã) được đưa vào vận hành trên toàn quốc, không chỉ là sự tiếp nối quan trọng của Nghị quyết 18 mà còn hiện thực những bước đi đột phá trong tiến trình cải cách, là dấu mốc lịch sử của cuộc cải cách toàn diện, sâu rộng và quyết liệt nhất.

Sau 1 năm vận hành theo tinh thần chỉ đạo “vừa chạy vừa xếp hàng” của Tổng Bí thư Tô Lâm đã tạo những chuyển động mạnh mẽ cho những bước đi đột phá, tạo sự chuyển dịch trong tư duy quản trị: giảm tầng nấc trung gian, phân cấp, phân quyền mạnh mẽ để tăng tính chủ động cho cơ sở; chuyển từ “hành chính quản lý” sang “hành chính phục vụ”; lấy người dân và hiệu quả phát triển làm trung tâm của cải cách, tạo nền tảng để đất nước vững vàng bước vào kỷ nguyên phát triển mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Đồ họa: K. Hà

Chủ động, quyết liệt, đồng bộ từ cơ sở

Sau khi sáp nhập với tỉnh Phú Yên từ ngày 1/7/2025, tỉnh Đắk Lắk bước vào không gian phát triển rộng lớn hơn với diện tích 18.096,40 km², đứng thứ 3 cả nước; dân số trên 3,3 triệu người, có 45 dân tộc cùng sinh sống. Toàn tỉnh hiện có 102 đơn vị hành chính cấp xã với 2.801 thôn, buôn, tổ dân phố, khu phố. Địa bàn rộng, khoảng cách địa lý xa, điều kiện hạ tầng còn nhiều hạn chế đã đặt ra không ít thách thức trong vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhất là khi khối lượng công việc ở cơ sở gia tăng mạnh ở các lĩnh vực đất đai, xây dựng, quản lý dân cư và giải quyết thủ tục hành chính.

Trong bối cảnh đó, tỉnh đã chủ động, quyết liệt triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm bộ máy mới vận hành thông suốt, hiệu quả. Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh nhanh chóng ban hành kế hoạch, lộ trình, phương án sắp xếp tổ chức bộ máy; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; kiện toàn đội ngũ cán bộ; đồng thời tăng cường cải cách hành chính, chuyển đổi số để nâng cao chất lượng phục vụ người dân ngay từ cơ sở. Nhiều tổ công tác do các đồng chí lãnh đạo tỉnh, các sở, ban ngành chỉ đạo được thành lập, trực tiếp xuống địa phương kiểm tra, hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn; công tác tuyên truyền được triển khai sâu rộng, tạo sự thống nhất trong nhận thức và đồng thuận trong nhân dân đối với chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.

Nhờ sự chỉ đạo quyết liệt cùng cách làm linh hoạt, tổ chức bộ máy sau sắp xếp từng bước được kiện toàn theo hướng tinh gọn, rõ chức năng, nhiệm vụ; cơ chế phối hợp giữa các cấp, các ngành ngày càng chặt chẽ. Việc giải quyết thủ tục hành chính tiếp tục chuyển biến tích cực, tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn đến ngày 8/4/2026 đạt 97%; nhiều dịch vụ công trực tuyến được triển khai hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Trong chuyến kiểm tra việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại xã biên giới Ea Bung, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã ghi nhận, đánh giá cao tinh thần chủ động, quyết liệt của tỉnh Đắk Lắk trong triển khai mô hình mới, bảo đảm phục vụ người dân thông suốt, hiệu quả, tạo nền tảng nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương trong giai đoạn mới.

Kỳ 2: Hiện thực hóa mục tiêu vì dân trên hành trình đổi mới

Lê Hương - Khánh Hà - Lê Thành