Mới đây, trong chuyến kiểm tra các dự án, công trình ven biển phía Đông của tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Đỗ Hữu Huy đã phê bình địa phương để xảy ra tình trạng bờ biển bẩn, nhếch nhác, vương vãi rác thải gây mất mỹ quan. 

Chủ tịch UBND tỉnh cho rằng đây là vấn đề tồn đọng cần xem lại và yêu cầu các địa phương phải duy trì công tác vệ sinh môi trường thường xuyên, liên tục; tổ chức thu gom, xử lý rác thải kịp thời, không để tồn đọng gây mất mỹ quan; phát động phong trào giữ gìn vệ sinh khu vực bãi biển và không gian công cộng, huy động sự chung tay của chính quyền, doanh nghiệp và người dân, nhất là trong thời điểm cao điểm mùa du lịch. 

Đồng chí Đỗ Hữu Huy, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk kiểm tra, chỉ đạo xử lý khu vực rác tồn tại ven biển phường Tuy Hòa. Ảnh: Uy Nguyễn

Có thể nói, vấn đề rác thải trên các bãi biển lâu nay vẫn là điểm trừ của du lịch biển. Hình ảnh các loại hộp xốp, ly nhựa, túi nilon đến thức ăn thừa, chai nước, khẩu trang… phủ trên cát trắng, mắc trong rừng dương, trôi lềnh bềnh theo sóng biển luôn là nỗi phiền lòng của nhiều du khách. 

Việt Nam có đường bờ biển dài, nhiều bãi biển tuyệt đẹp với bãi cát trắng, thoải và nước trong xanh, được ví như “thiên đường biển đảo”. Đó chính là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá để phát triển du lịch. Alona - một nữ du khách người Nga khi đến du lịch tại vùng biển Đắk Lắk, Khánh Hòa đã thích thú đến mức sẵn sàng gia hạn visa để ở lại trải nghiệm lâu hơn. Tuy nhiên, nữ du khách cũng góp ý rằng giá mà bãi biển Việt Nam sạch hơn, không có cảnh bao bì, hộp xốp, ly nhựa, can nhựa… phất phơ trên cát hoặc bị sóng đánh dạt vào bờ; quy hoạch vùng biển du lịch tốt hơn, không có những nhà lồng nuôi hải sản “mọc” lên giữa vùng du lịch; đồng thời tổ chức những phòng thay đồ, tắm nước ngọt miễn phí phục vụ du khách dọc các bãi tắm đẹp… thì du lịch biển đảo của Việt Nam sẽ vô cùng hấp dẫn!

Hiện nay, các địa phương ven biển tại Đắk Lắk và nhiều tỉnh khác cũng đang nỗ lực triển khai các hoạt động làm sạch môi trường biển. Chẳng hạn, tổ chức dọn vệ sinh, thu gom rác thải tại các bãi biển đồng thời tuyên truyền nâng cao ý thức cộng đồng về phân loại và xử lý rác; khuyến khích ngư dân thu gom rác thải trong quá trình đánh bắt và mang về bờ để xử lý đúng quy định; khuyến khích ngư dân thu gom rác thải mắc vào lưới đánh cá về các điểm thu gom trên bờ; vận động người dân giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế rác thải nhựa, đặc biệt là tại các khu vực ven biển và khu vực kinh doanh du lịch…

Tuy nhiên, các phong trào nhặt rác, làm sạch biển chủ yếu mới giải quyết phần ngọn. Nếu mỗi ngày rác vẫn tiếp tục bị xả xuống biển, mọi nỗ lực dọn dẹp rồi cũng chỉ như “muối bỏ bể”. Thiết nghĩ, muốn làm sạch môi trường nói chung và môi trường biển nói riêng, phải bắt đầu từ thay đổi nhận thức và hành vi con người. Trước hết, cần xem giáo dục ý thức bảo vệ môi trường là giải pháp gốc rễ. Cần xây dựng văn hóa “du lịch không để lại rác” thành thói quen xã hội. 

Tại các bãi biển, có thể lắp đặt bảng thông điệp sinh động, đa ngôn ngữ; phát loa nhắc nhở định kỳ; tổ chức các chương trình đổi rác lấy quà lưu niệm, giảm giá dịch vụ cho khách tham gia hoạt động bảo vệ môi trường. Song song với đó, phải siết chặt chế tài xử phạt. Một thực tế là hành vi xả rác nơi công cộng hiện nay vẫn diễn ra quá dễ dàng vì người vi phạm hiếm khi bị xử lý. Các địa phương cần tăng cường camera giám sát tại bãi biển, xử phạt công khai những trường hợp cố tình xả rác, đặc biệt trong mùa du lịch cao điểm.

Ngoài ra, cần buộc các cơ sở kinh doanh du lịch, hàng quán ven biển cùng chia sẻ trách nhiệm. Những nơi sử dụng quá nhiều nhựa dùng một lần phải có lộ trình thay thế bằng vật liệu thân thiện môi trường. Các hộ kinh doanh cần ký cam kết giữ gìn vệ sinh khu vực hoạt động; nếu để rác thải tràn lan phải bị xử lý nghiêm. Du lịch biển không thể phát triển bằng cách kiếm lợi trước mắt rồi để môi trường trả giá lâu dài!

Hải Như