Để phục hồi và phát triển kinh tế, nguồn vốn tín dụng được ví như “mạch máu” giúp các DN duy trì sản xuất và mở rộng thị trường. Thế nhưng, đối với DN, đặc biệt là DN nhỏ và vừa (SMEs) tại Đắk Lắk, việc tiếp cận nguồn vốn này vẫn đang là một bài toán đầy nan giải.

Nhiều rào cản

Những rào cản về tài sản thế chấp và cơ chế vay vốn đang vô tình tạo ra một “cánh cửa hẹp”, khiến nhiều đơn vị dù có phương án kinh doanh khả thi nhưng vẫn loay hoay trong vòng xoáy thiếu vốn.

Ghi nhận thực tế tại các DN sản xuất trên địa bàn tỉnh, nút thắt lớn nhất hiện nay chính là sự giới hạn về năng lực và vật lực. Ông Lê Văn Vương, Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Vương Thành Công cho biết, hiện nay hầu hết nguồn tín dụng đều dựa trên hai hình thức là thế chấp và tín chấp. Tuy nhiên, đối với một DN sản xuất vừa và nhỏ, nguồn tài sản hữu hình như bất động sản hay nhà cửa thường rất giới hạn, không đủ để đáp ứng hạn mức vay cần thiết cho các đợt cao điểm sản xuất. Trong khi đó, hình thức vay tín chấp dù không yêu cầu tài sản đảm bảo nhưng lại đi kèm với mức lãi suất quá cao, trở thành gánh nặng tài chính và là rào cản lớn ngăn cản DN mạnh dạn đầu tư.

Sự chênh lệch giữa thực tế nguồn lực doanh nghiệp và yêu cầu của tổ chức tín dụng khiến doanh nghiệp nhỏ và vừa khó tiếp cận vốn.

Nỗi trăn trở này cũng là tình cảnh chung của nhiều đơn vị trong lĩnh vực nông nghiệp sạch và khởi nghiệp tại địa phương. Theo bà Mai Anh Xuân, Giám đốc vận hành Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Nông trại EDE, đặc thù của các DN nhỏ là thường chưa thể sở hữu ngay nhà xưởng hay máy móc quy mô lớn để làm tài sản đảm bảo. Thay vào đó, tài sản của DN chủ yếu nằm ở lượng hàng tồn kho nguyên liệu hoặc vật tư tại cửa hàng. Tuy nhiên, theo quy định hiện hành của hầu hết ngân hàng, những loại tài sản di động này lại không được chấp nhận làm tài sản thế chấp mà ưu tiên hàng đầu vẫn phải là bất động sản. Sự chênh lệch giữa thực tế nguồn lực DN và yêu cầu của tổ chức tín dụng khiến con đường tiếp cận vốn của SMEs trở nên gập ghềnh hơn bao giờ hết.

Tình trạng khát vốn kéo dài không chỉ làm chậm nhịp độ phát triển của từng DN mà còn ảnh hưởng đến tốc độ chuyển đổi số và hiện đại hóa nông nghiệp của toàn tỉnh. Nhiều chuyên gia kinh tế nhận định rằng, nếu không có những cơ chế linh hoạt hơn trong việc thẩm định giá trị tài sản từ hàng hóa tồn kho, quyền sở hữu trí tuệ hoặc các giải pháp hỗ trợ lãi suất tín chấp cho DN sản xuất thì cộng đồng SMEs sẽ rất khó để bứt phá.

Cần sự vào cuộc từ nhiều phía

Để dòng vốn tín dụng thực sự luân chuyển hiệu quả và đến được các đơn vị sản xuất kinh doanh, đòi hỏi cần có sự cộng lực mạnh mẽ từ cả phía DN trong việc nâng cao năng lực nội tại và những cơ chế hỗ trợ linh hoạt, an toàn từ ngành ngân hàng.

Ở góc độ đại diện cho cộng đồng DN trẻ, ông Trần Thiệu Nhã, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Doanh nhân trẻ tỉnh Đắk Lắk nhấn mạnh vai trò quan trọng của việc xây dựng niềm tin với các tổ chức tài chính. Với tư cách là cầu nối chiến lược, Hội Doanh nhân trẻ tỉnh đã và đang triển khai quyết liệt nhiều hoạt động thiết thực nhằm hỗ trợ hội viên trong việc chuẩn hóa hồ sơ năng lực và minh bạch hóa thông tin tài chính. Theo ông Nhã, việc nâng cao xếp hạng tín nhiệm không chỉ đơn thuần là thủ tục hành chính mà là bước đi sống còn để DN tự khẳng định vị thế và uy tín trên thị trường. Chỉ khi DN sở hữu một hồ sơ năng lực bài bản, trung thực, các tổ chức tín dụng mới có đủ cơ sở để đặt niềm tin và sẵn sàng đồng hành trong các kế hoạch mở rộng quy mô kinh doanh.

Rào cản về vốn khiến doanh nghiệp sản xuất vừa và nhỏ khó mạnh dạn đầu tư.

Song song với nỗ lực của các DN, ngành ngân hàng cũng đang có những chuyển dịch tích cực để tiếp sức cho thị trường. Ông Nguyễn Kim Cương, Quyền Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Khu vực XI cho biết: Hiện nay, Ngân hàng Nhà nước đã chủ động triển khai nhiều cơ chế, chính sách linh hoạt nhằm thúc đẩy các ngân hàng thương mại mạnh dạn giải ngân cho SMEs. Điểm mấu chốt trong các chính sách này là khơi thông dòng vốn nhưng vẫn kiên định với mục tiêu không hạ chuẩn tín dụng. Việc duy trì các tiêu chuẩn chặt chẽ không phải là rào cản mà là công cụ để bảo đảm an toàn hệ thống và hướng dòng vốn vào những DN có dự án khả thi, thực chất, tránh rủi ro nợ xấu có thể phát sinh cho nền kinh tế địa phương.

Lê Lan - Hồ Như