Bảo đảm an toàn giao thông: Ý thức tuân thủ pháp luật vẫn là chìa khoá

Năm 2025 đánh dấu cột mốc quan trọng trong công tác quản lý về giao thông tại Việt Nam.

Đây là năm đầu tiên triển khai đồng bộ hệ thống pháp luật mới về trật tự, an toàn giao thông (TTATGT) đường bộ. Sự thay đổi này không chỉ đơn thuần là việc thay thế các văn bản quy phạm pháp luật, mà còn tạo ra một bước chuyển rõ nét từ giai đoạn tập trung hoàn thiện thể chế sang tổ chức thực thi nghiêm minh, thống nhất trên phạm vi toàn quốc.

Năm 2025 tai nạn giao thông (TNGT) trên toàn quốc được kéo giảm đồng bộ ở cả ba tiêu chí. Đây là kết quả từ sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, các bộ, ngành Trung ương đến địa phương, cùng với sự chuyển biến trong ý thức của người tham gia giao thông.

Mặc dù số vụ TNGT đã được kéo giảm, song những thiệt hại về người và tài sản, cũng như các nguy cơ tiềm ẩn vẫn luôn hiện hữu. Trong năm 2025, cả nước có 10.491 người tử vong do TNGT. Tính trung bình, mỗi tháng có trên 870 người không thể trở về nhà - tương đương mỗi ngày có gần 30 gia đình phải chịu cảnh tang tóc. Đặc biệt, tại một số địa phương, tỷ lệ người tử vong do TNGT vượt ngưỡng 14 - 15 người/100.000 dân.

Tại hội nghị triển khai nhiệm vụ năm 2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà đã gửi thông điệp: “Tính mạng con người là trên hết, con người chính là chìa khóa để bảo đảm trật tự an toàn giao thông”.

Cán bộ Phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh Đắk Lắk phân luồng, hướng dẫn giao thông trên tuyến Quốc lộ 26.

Phân tích sâu hơn về vấn đề này, Phó Thủ tướng chỉ rõ nghịch lý, hạ tầng giao thông đang ngày càng được nâng cấp, công nghệ giám sát ngày càng hiện đại, nhưng nếu ý thức của người điều khiển phương tiện không thay đổi, mọi nỗ lực đều trở nên vô nghĩa. Phần lớn các vụ TNGT thảm khốc vẫn bắt nguồn từ những lỗi chủ quan như vi phạm nồng độ cồn, chạy quá tốc độ, đi sai làn đường hoặc sự bất cẩn trong quan sát. Khi ý thức tự giác chưa trở thành bản năng, khi việc chấp hành luật lệ vẫn còn mang tính đối phó với lực lượng chức năng, thì nguy cơ tai nạn vẫn luôn rình rập.

Trong các loại hình giao thông, đường bộ vẫn là "điểm nóng" khi chiếm tỷ lệ tai nạn cao nhất. Tuy nhiên, một thực tế đáng quan ngại là nguy cơ tử vong không chỉ tập trung ở các trục quốc lộ huyết mạch mà đang lan rộng sang các tuyến tỉnh lộ và đường giao thông nông thôn.

Hệ thống đường nông thôn sau quá trình bê tông hóa đã giúp việc đi lại thuận tiện hơn, nhưng đồng thời cũng làm gia tăng tốc độ di chuyển của các phương tiện xe máy, xe tải nhỏ. Trong khi đó, kỹ năng lái xe và ý thức chấp hành luật lệ của người dân tại các khu vực này thường chưa theo kịp tốc độ phát triển của hạ tầng.

Đặt vấn đề một cách thẳng thắn và đầy trăn trở, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà đề nghị: Đã đến lúc Ủy ban ATGT Quốc gia và các Ủy ban ATGT địa phương cần nhìn nhận một cách nghiêm túc, vì sao chúng ta đã huy động một lực lượng liên bộ, liên ngành, liên địa phương lớn như vậy, nhưng vấn đề tồn tại nhiều năm qua vẫn chưa được giải quyết một cách thỏa đáng, chưa đáp ứng được mong mỏi chính đáng của mỗi người dân, đó là khi bước chân ra khỏi nhà, ai cũng mong được trở về an toàn.

Hoàng Tuyết