80 năm Tổng tuyển cử đầu tiên và hành trình đến Quốc hội khóa XVI

Kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam (6/1/1946 - 6/1/2026) không chỉ là dịp ôn lại dấu mốc lịch sử mở đầu quyền làm chủ của nhân dân, mà còn diễn ra trong thời điểm đặc biệt khi tỉnh đang bước vào giai đoạn chuẩn bị cho cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Dấu mốc khai sinh quyền làm chủ của nhân dân

Ngày 6/1/1946, Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam đã diễn ra. Đây là sự kiện mang tính bước ngoặt, mở ra kỷ nguyên nhân dân làm chủ vận mệnh của mình. Từ dấu mốc lịch sử ấy, Quốc hội Việt Nam không ngừng trưởng thành, đồng hành cùng dân tộc trên hành trình dựng xây và phát triển đất nước.

Ôn lại chặng đường vẻ vang đó, Thường trực HĐND tỉnh phối hợp với Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh tổ chức buổi gặp mặt, tọa đàm kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam.

Phát biểu tại buổi gặp mặt, đồng chí Cao Thị Hòa An, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh khẳng định: "Tổng tuyển cử năm 1946 không chỉ là một quyết định hành chính, mà là quyết định mang tính lịch sử, lần đầu tiên trao quyền lực nhà nước cho nhân dân".

Đồng chí Lương Nguyễn Minh Triết, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy chúc mừng các thế hệ đại biểu Quốc hội nhân dịp 80 năm.

Cách đây 80 năm, ngay tại phiên họp đầu tiên của Chính phủ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xác định rõ: “Chúng ta phải có một Hiến pháp dân chủ”, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu “Tổ chức càng sớm càng hay cuộc Tổng tuyển cử theo chế độ phổ thông đầu phiếu”.

Chỉ 5 ngày sau, Sắc lệnh số 14 của Chủ tịch Chính phủ lâm thời được ban hành, xác lập nguyên tắc mọi công dân Việt Nam, không phân biệt nam nữ, từ đủ 18 tuổi trở lên đều có quyền bầu cử và ứng cử.

Lần đầu tiên trong lịch sử, người dân Việt Nam từ thân phận nô lệ đã trở thành công dân của một nước độc lập, tự do, trực tiếp quyết định vận mệnh của mình, bầu ra Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa với 333 đại biểu.

Quốc hội đầu tiên - Quốc hội lập quốc - Quốc hội của độc lập dân tộc, của đại đoàn kết toàn dân, đã đặt nền móng vững chắc cho sự ra đời và phát triển của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân.

Trong dòng chảy lịch sử ấy, thực hiện chủ trương của Trung ương, ngay từ tháng 12/1945, cấp ủy Đắk Lắk (cũ) và Phú Yên (trước đây) đã lãnh đạo, chỉ đạo và chuẩn bị chu đáo các điều kiện để cuộc bầu cử diễn ra thành công. Với niềm tin son sắt vào Đảng, vào tương lai độc lập, dân chủ của đất nước, nhân dân hai tỉnh lần đầu tiên thực hiện quyền làm chủ thiêng liêng của mình, bầu ra những đại biểu Quốc hội đầu tiên đại diện của địa phương, qua đó khẳng định sự gắn bó máu thịt giữa địa phương với vận mệnh chung của đất nước.

Kết quả, tỉnh Đắk Lắk (cũ) bầu được 2 đại biểu Quốc hội khóa đầu tiên (Y Ngông Niê Kđăm, Y Wang Mlô Duôn Du); tỉnh Phú Yên (trước đây) bầu được 4 ĐBQH khóa đầu tiên (Huỳnh Lưu, Phạm Ngọc Quế, Trần Quỳnh, Phan Lưu Thanh).

Các thế hệ đại biểu Quốc hội và HĐND cùng nhau ôn lại lịch sử 80 năm qua.

Nối tiếp truyền thống đó, nhiệm kỳ 2021 - 2026 của Quốc hội và HĐND tỉnh diễn ra trong bối cảnh nhiều khó khăn, thách thức, nhất là khi đại dịch COVID-19 diễn biến phức tạp. Đây cũng là nhiệm kỳ gắn với những quyết sách mang tầm chiến lược, có tính lịch sử, chưa có tiền lệ, khi đất nước bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ, thực hiện cuộc cách mạng về tinh gọn bộ máy, sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp.

Qua các nhiệm kỳ, các thế hệ đại biểu Quốc hội và HĐND tỉnh Đắk Lắk, Phú Yên và tỉnh Đắk Lắk hiện nay luôn giữ vững vai trò là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với cử tri và nhân dân; gần dân, trọng dân, lắng nghe dân; không ngừng đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng quyết sách và hiệu quả giám sát, góp phần xây dựng địa phương phát triển nhanh, bền vững, văn minh, giàu bản sắc.

Tiếp nối tinh thần Tổng tuyển cử

Từ mốc son lịch sử năm 1946, hoạt động của Quốc hội và HĐND các cấp luôn được kế thừa, củng cố và phát triển qua các nhiệm kỳ. Theo đồng chí Cao Thị Hòa An, trong suốt chặng đường 80 năm, đặc biệt ở những giai đoạn khó khăn như thời kỳ chiến tranh, tái thiết đất nước hay nhiệm kỳ 2021 - 2026 với yêu cầu sắp xếp, tinh gọn bộ máy, các cơ quan dân cử vẫn luôn thể hiện rõ vai trò đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân.

Tại buổi tọa đàm, các đại biểu qua các thời kỳ đã cùng nhau ôn lại truyền thống và đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết cho giai đoạn phát triển hiện nay.

Đồng chí Đào Tấn Lộc, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Phú Yên cho rằng, Tổng tuyển cử năm 1946 để lại bài học sâu sắc về xây dựng và củng cố niềm tin của nhân dân. Trong bối cảnh tỉnh đang chuẩn bị cho cuộc bầu cử mới, việc phát huy dân chủ, công khai, minh bạch ngay từ khâu hiệp thương là yếu tố then chốt để lựa chọn được những đại biểu thực sự tiêu biểu, xứng đáng với niềm tin của cử tri.

Các thế hệ đại biểu ghi lại những khoảnh khắc gặp nhau.

Chung quan điểm, đồng chí Lê Văn Hữu, nguyên Phó Bí thư Tỉnh ủy, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Phú Yên nhấn mạnh yêu cầu kế thừa và phát huy truyền thống dân chủ qua từng nhiệm kỳ.

Theo đồng chí Lê Văn Hữu, trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh cải cách thể chế, tinh gọn bộ máy, mỗi đại biểu dân cử cần gần dân hơn, lắng nghe tiếng nói từ cơ sở, để các quyết sách ban hành thực sự đi vào cuộc sống, phục vụ lợi ích thiết thực của nhân dân. Việc lựa chọn đúng những đại biểu có phẩm chất, năng lực, gắn bó với nhân dân sẽ quyết định chất lượng hoạt động của cơ quan dân cử trong nhiệm kỳ mới.

Từ góc nhìn của một đại biểu nữ qua nhiều giai đoạn, bà Trần Thị Minh Chánh, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội cho rằng gặp mặt kỷ niệm 80 năm Tổng tuyển cử là dịp ôn lại truyền thống vẻ vang, từ đó củng cố quyết tâm đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động của Quốc hội và HĐND.

Phát huy tinh thần Tổng tuyển cử năm 1946 trong bối cảnh hôm nay chính là tiếp tục khẳng định quyền làm chủ của nhân dân thông qua việc nâng cao chất lượng giám sát, phản biện và quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương, nhất là những vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống dân sinh.

Chương trình văn nghệ chào mừng 80 năm.

Từ những ký ức lịch sử đến các hiến kế cho hiện tại và tương lai, các ý kiến tại buổi tọa đàm đều thống nhất rằng: Kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên không chỉ để tự hào về quá khứ, mà còn để nhắc nhở trách nhiệm của các cơ quan dân cử và mỗi đại biểu trước nhân dân; mọi quyền lực đều thuộc về nhân dân và mọi quyết sách phải hướng tới mục tiêu hạnh phúc, ấm no, phát triển bền vững của đất nước.

Từ tinh thần Tổng tuyển cử đầu tiên đến không khí hiệp thương, chuẩn bị bầu cử hôm nay, hành trình 80 năm của Quốc hội và các cơ quan dân cử là minh chứng sinh động cho sự phát triển không ngừng của nền dân chủ Việt Nam.

Thùy Thảo