Chuyện của những “người gác cổng”...

Báo Đắk Lắk đã bước sang tuổi 50 với trên 8.000 kỳ báo đã xuất bản. Mỗi số báo ra đời là kết tinh trí tuệ của tập thể; trong đó bộ phận thư ký tòa soạn đảm trách những khâu cuối cùng trước khi xuất bản, thường được ví như những “người gác cổng” của tòa soạn…

Theo dòng chảy phát triển của tờ báo, bộ phận thư ký tòa soạn cũng trải qua những tên gọi khác nhau: Thư ký xuất bản, Thư ký tòa soạn và hiện là bộ phận báo in thuộc Phòng Thư ký biên tập - Báo và Phát thanh, Truyền hình Đắk Lắk. Dù tên gọi có thay đổi song nhiệm vụ chủ yếu vẫn là: tham mưu xây dựng kế hoạch tuyên truyền; tiếp nhận xử lý hoàn chỉnh tin, bài của phóng viên, cộng tác viên; tổ chức sắp xếp tin, bài, trình bày các trang báo… Để đảm nhiệm những công việc trên, bộ phận thư ký tòa soạn gồm có thư ký tòa soạn (cũng thường là người tổ chức trang báo; rà soát, điều phối tin bài trong các số báo), biên tập viên, kỹ thuật viên, nhân viên morat (soát lỗi).

Mô tả công việc thì có vẻ đơn giản song guồng quay công việc tại bộ phận thư ký tòa soạn dường như diễn ra không ngừng, số báo này chưa xong đã phải lo tin, bài cho số sau. Mỗi số báo xuất bản phải bảo đảm đúng định hướng, tôn chỉ, mục đích; đáp ứng thông tin thời sự, chỉ đạo tuyên truyền; ngày càng phải nâng cao chất lượng về nội dung, hấp dẫn về hình thức.

Công việc tưởng chừng suốt ngày chỉ ngồi ở tòa soạn, “mưa chẳng đến mặt, nắng chẳng đến đầu” chứ không lăn lộn đi cơ sở như phóng viên, song lạ một điều là… ít ai muốn làm ở bộ phận thư ký tòa soạn. Anh em trong nghề hay nói vui rằng, thư ký tòa soạn là những người “điếc tai, chai đít, công ít, tội nhiều” bởi suốt ngày gắn chặt với bản thảo, chữ nghĩa. Khi bài báo được khen, công lao thường thuộc về người viết, song khi có sai sót xảy ra, câu hỏi đầu tiên lại là vì sao khâu biên tập, “gác cổng” không phát hiện ra vấn đề. Vì vậy, mọi công đoạn xuất bản, bộ phận thư ký tòa soạn luôn phải đáp ứng những tiêu chí bất di bất dịch: cẩn trọng, tỉ mỉ, tỉnh táo và kỷ luật.

Kỹ thuật viên dàn trang cho các số báo in. Ảnh: Vạn Tiếp

Cũng bởi trách nhiệm “gác cổng”, trong nhiều trường hợp, thư ký tòa soạn phải “đóng vai ác” khi quyết định trả bài yêu cầu phóng viên/cộng tác viên viết lại, hoặc cắt gọt, thậm chí gác lại tin bài.

Là bước cuối cùng trong quy trình xuất bản của tòa soạn nên bộ phận thư ký tòa soạn cũng là những người kết thúc công việc muộn nhất và luôn phải làm việc cả những ngày nghỉ cuối tuần hay dịp lễ, Tết. Đặc biệt, vào những dịp diễn ra sự kiện thời sự - chính trị quan trọng, các thư ký tòa soạn, biên tập viên, kỹ thuật viên phải tăng ca rất muộn, thậm chí làm việc đến 1-2 giờ sáng.

Do đặc thù công việc, các anh chị em thư ký tòa soạn, biên tập viên, kỹ thuật viên rất vất vả để sắp xếp việc nhà, con cái, gia đình. Ở Báo Đắk Lắk, có nhiều câu chuyện thành “giai thoại cười ra… nước mắt”, như chuyện chị Đàm Thị Thuần (hiện là Phó Giám đốc Báo và Phát thanh, Truyền hình Đắk Lắk) khi còn là biên tập viên về muộn phải… trèo cổng mới vào được nhà; hay cô con gái của chị Lưu Thị Mùi, kỹ thuật viên (hiện đã nghỉ hưu) đã trải qua cả tuổi thơ nơi phòng làm việc của mẹ, đến nỗi có thể kể vanh vách những thuật ngữ trong kỹ thuật dàn trang; hoặc chuyện chồng của một nữ kỹ thuật viên, vì vợ về muộn quá đã đến cơ quan… bắt vợ về với lý do “việc chưa xong để mai làm tiếp” mà không biết rằng, với bộ phận thư ký tòa soạn, việc hôm nay không thể để đến ngày mai!

Báo Đắk Lắk hiện xuất bản 6 kỳ/tuần và số Nguyệt san hằng tháng; các kỳ báo đều xuất bản kịp thời, bảo đảm đúng định hướng chính trị, chất lượng nội dung và hình thức ngày càng tăng lên, được bạn đọc đánh giá cao. Có thể nói, trong kết quả chung đó có sự đóng góp rất đáng kể của bộ phận thư ký tòa soạn.

Từ ngày 1/7/2025, cùng với bước chuyển mình của tỉnh Đắk Lắk, Báo Đắk Lắk cũng bước sang trang mới: sáp nhập với Báo Phú Yên và đài phát thanh, truyền hình của hai tỉnh, trở thành Báo và Phát thanh, Truyền hình Đắk Lắk. Bộ phận báo in thuộc Phòng Thư ký biên tập có thêm sự chung tay góp sức của thư ký tòa soạn, biên tập viên, kỹ thuật viên Báo Phú Yên. Có lẽ, bởi cùng làm công việc ở bộ phận thư ký tòa soạn, thấu hiểu những khó khăn, vất vả của nghề nên các anh chị em đã nhanh chóng hòa nhịp, cùng hỗ trợ, giúp đỡ nhau hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Dù vẫn còn không ít những vất vả, khó khăn do đặc thù của công việc song bộ phận thư ký tòa soạn vẫn luôn nỗ lực mỗi ngày, với mục đích cuối cùng là mang đến cho độc giả những ấn phẩm Báo Đắk Lắk chất lượng nhất.

Hồng Hà